Το δίκτυο δορυφόρων Starlink της SpaceX, ιδιοκτησίας του Έλον Μασκ, έχει προκαλέσει ανησυχίες στην επιστημονική κοινότητα. Οι αστρονόμοι εκφράζουν φόβους ότι οι δορυφόροι αυτοί παρεμποδίζουν τις επίγειες αστρονομικές παρατηρήσεις. Επιπλέον, ένας κορυφαίος αστροφυσικός προειδοποιεί ότι η επανείσοδος των δορυφόρων στην ατμόσφαιρα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στη στρατόσφαιρα και στο στρώμα του όζοντος.
Το Starlink διαθέτει ήδη περίπου 8.500 δορυφόρους και σχεδιάζει να φτάσει τους 40.000. Ο αστροφυσικός Τζόναθαν ΜακΝτάουελ (Jonathan McDowell) από το Κέντρο Αστροφυσικής Harvard–Smithsonian τόνισε την ανησυχία του για το γεγονός ότι ένας ή δύο δορυφόροι επανεισέρχονται καθημερινά στην ατμόσφαιρα, με τον αριθμό τους να αυξάνεται συνεχώς. Ο ΜακΝτάουελ υπογράμμισε τον κίνδυνο που εγκυμονεί για την ατμόσφαιρα η ανάπτυξη παρόμοιων δορυφορικών αστερισμών και από άλλες εταιρείες.
Αν η στρατόσφαιρα ή το στρώμα του όζοντος υποστούν βλάβη, τότε περισσότερη υπεριώδης ακτινοβολία θα φτάνει στη Γη, αυξάνοντας τα περιστατικά καρκίνου του δέρματος, καταρράκτη και οφθαλμικών παθήσεων. Σύμφωνα με τον ΜακΝτάουελ, περισσότερα από 25.000 κομμάτια διαστημικών συντριμμιών βρίσκονται ήδη σε τροχιά — νεκροί δορυφόροι, θραύσματα πυραύλων και υπολείμματα συγκρούσεων.
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) είχε προειδοποιήσει από το 2023 ότι οι δορυφόροι της SpaceX ενδέχεται έως το 2035 να τραυματίσουν ή να σκοτώσουν ανθρώπους, καθώς περίπου 28.000 επικίνδυνα θραύσματα θα μπορούσαν να επιβιώσουν κατά την επανείσοδο. Ο Μασκ απέρριψε τις εκτιμήσεις ως «παράλογες και ανακριβείς», ενώ ο τότε επικεφαλής μηχανικός της SpaceX Ντέιβιντ Γκολντστέιν χαρακτήρισε την έκθεση «βαθιά εσφαλμένη».
Σε επιστολή της προς τη FAA και το Κογκρέσο, η εταιρεία τόνισε πως οι δορυφόροι της καταστρέφονται πλήρως κατά την είσοδό τους στην ατμόσφαιρα. Ωστόσο, η SpaceX παραδέχτηκε τον Φεβρουάριο ότι δεν διαλύονται όλοι, καθώς άρχισε να αντικαθιστά τα παλαιότερα μοντέλα των πέντε ετών με νέους δορυφόρους. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι αυτή η προληπτική αποσυμφόρηση είναι αναγκαία για να διατηρηθεί το Διάστημα ασφαλές και βιώσιμο.
Ο ΜακΝτάουελ προβλέπει ότι οι επανείσοδοι θα μπορούσαν να φτάσουν τις πέντε ημερησίως τα επόμενα χρόνια, καθώς οι δορυφόροι χαμηλής τροχιάς έχουν διάρκεια ζωής 5–7 ετών. Αν όλοι οι προγραμματισμένοι αστερισμοί λειτουργήσουν, ο αριθμός τους μπορεί να ξεπεράσει τους 30.000 σε χαμηλή τροχιά και άλλους 20.000 γύρω στα 1.000 χλμ.
Ο αστροφυσικός προειδοποιεί, ωστόσο, για τον κίνδυνο του «Συνδρόμου Κέσλερ», δηλαδή της αλυσιδωτής σύγκρουσης δορυφόρων που θα δημιουργήσει νέες τεράστιες ποσότητες συντριμμιών. Αν μόλις 1% των δορυφόρων Starlink τεθεί εκτός λειτουργίας, η Γη θα μπορούσε να περάσει το κρίσιμο όριο. «Αν συμβεί αυτό, κάθε πρόσκρουση θα γεννά νέα θραύσματα, οδηγώντας σε ανεξέλεγκτη αλυσιδωτή αντίδραση», προειδοποιεί.
Η πιο επικίνδυνη ζώνη βρίσκεται μεταξύ 600 και 1.000 χιλιομέτρων ύψους, γεμάτη με υπολείμματα σοβιετικών πυραύλων και παλιούς δορυφόρους. Ο ΜακΝτάουελ επισημαίνει ότι, ενώ οι δορυφόροι της SpaceX τοποθετούνται χαμηλότερα, οι κινεζικοί φτάνουν σε πολύ μεγαλύτερα ύψη, όπου η ατμόσφαιρα δεν μπορεί να τους απορροφήσει για αιώνες. «Αν κάτι πάει στραβά πάνω από τα 1.000 χλμ., τότε μάλλον την έχουμε πατήσει», καταλήγει με ανησυχία ο αστροφυσικός.
