Λίγο πριν την ετήσια σύνοδο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στο Νταβός η Greenpeace δημοσίευσε μια ενδιαφέρουσα έρευνα για τις συνέπειες της χρήσης των ιδιωτικών τζετ που μεταφέρουν τους ηγέτες στο περιβάλλον.
Σύμφωνα με τη νέα αποκαλυπτική μελέτη της T3 Transportation Think Tank για λογαριασμό της Greenpeace («Davos in the Sky»), το 2025 καταγράφηκε ιστορικό υψηλό στην ιδιωτική αεροπορική δραστηριότητα που συνδέεται άμεσα με το WEF. Το report αναλύει τα δεδομένα από επτά αεροδρόμια-κλειδιά (Ζυρίχη, Γενεύη, Samedan κ.α.) και τα νούμερα είναι αμείλικτα: 709 πτήσεις ιδιωτικών τζετ πραγματοποιήθηκαν κατά τις ημέρες διεξαγωγής του Φόρουμ, σημειώνοντας κατακόρυφη αύξηση σε σχέση με το 2023 και το 2024. Για την Ελλάδα αυτές οι πτήσεις από και προς υπολογίστηκαν στο 0,7% που δεν είναι μικρό για τον πληθυσμό και την έκτασή της.
Εκπέμπονται 38 τόνοι CO₂ για μια διαδρομή
Η ανάλυση της Greenpeace φέρνει στο φως δεδομένα που προκαλούν ίλιγγο. Η μέση ημερήσια κίνηση στα αεροδρόμια γύρω από το Νταβός αυξήθηκε κατά 118 πτήσεις την ημέρα συγκριτικά με τις περιόδους εκτός Φόρουμ. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, όμως, αφορά τις υπερατλαντικές πτήσεις.
Ενδεικτικά, μια πτήση ιδιωτικού τζετ από την Καλιφόρνια προς την Ελβετία εκπέμπει περίπου 38 τόνους CO₂ . Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η ποσότητα αυτή ισούται με το συνολικό ετήσιο αποτύπωμα πολλών Ευρωπαίων πολιτών μαζί. Επιπλέον, το report αποκαλύπτει μια ακραία σπατάλη πόρων δεδομένου ότι αεροσκάφη 7-10 θέσεων μεταφέρουν συχνά μόνο έναν ή δύο επιβάτες, ενώ το φαινόμενο των «empty legs» (πτήσεων χωρίς καθόλου επιβάτες) παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Στην πράξη, για κάθε τέσσερις συμμετέχοντες στο Νταβός, αντιστοιχεί μία πτήση ιδιωτικού τζετ.
Παράλληλα, σημειώνεται μια αύξηση της τάξης του 10% συγκριτικά με το 2024 όπου υπήρξαν 628 πτήσεις, ενώ το 2023 ήταν 227. Όπως γίνεται αντιληπτό, η άνοδος αυτών οφείλεται στις επαναλαμβανόμενες αναχωρήσεις και αφίξεις στην περιοχή.
Η περιοχή μετατράπηκε σε ένα κυκλικό δρομολόγιο των ιδιωτικών τζετ το 2024 και 2025 μιας και μέσα στην ίδια εβδομάδα πέταξαν πολλές αεροπλάνα κατά την ίδια χρονική περίοδο. Είναι πιθανό το 2023 η απεργία των Γάλλων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της πραγματοποίησης του Φόρουμ.
Μάλιστα, μια πτήση μόνο ενός ιδιωτικού αεροσκάφους από τη Σαουδική Αραβία προς το Νταβός μπορεί να εκπέμψει πάνω από 42 τόνους CO2, ποσότητα που ισοδυναμεί περίπου με τις ετήσιες εκπομπές επτά Ευρωπαίων πολιτών.
Ο Herwig Schuster, υπεύθυνος εκστρατείας στο γραφείο της Greenpeace σε Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, δήλωσε: «Το γεγονός ότι η πιο ισχυρή και πλούσια ελίτ συζητά τα παγκόσμια προβλήματα και την εξέλιξή τους στο Νταβός, ενώ ταυτόχρονα καίνε τον πλανήτη με τις εκπομπές των τζετ τους, είναι ξεκάθαρη υποκρισία. Είναι ώρα για ανάληψη δράσης: οι κυβερνήσεις πρέπει επιτέλους να περιορίσουν τις ρυπογόνες πτήσεις πολυτελείας και να φορολογήσουν τους υπερπλούσιους για τη ζημιά που προκαλούν».
Η Greenpeace υποστηρίζει τις διαπραγματεύσεις για τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Φορολογία (UNFCITC) με στόχο τη θέσπιση νέων παγκόσμιων φορολογικών κανόνων έως το 2027. Παράλληλα, προτρέπει τις κυβερνήσεις να εφαρμόσουν νέους παγκόσμιους κανόνες φορολόγησης του υπερβολικού πλούτου, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής τέλους στην αεροπλοΐα πολυτελείας, όπως τα ιδιωτικά τζετ και οι πτήσεις πρώτης και διακεκριμένης θέσης.
Ποιοι θα είναι παρόντες
Υπενθυμίζεται ότι το Φόρουμ θα διεξαχθεί από τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου έως την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου και θα παραστεί ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εν μέσω γεωπολιτικών εξελίξεων. Πέρα όμως από εκείνον αναμένονται ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Κριστίν Λαγκάρντ, έξι από τους επτά αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της G7 καθώς και μεγάλες αντιπροσωπείες από τη Λατινική Αμερική, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Το περιβάλλον είναι στην ατζέντα των συζητήσεων, αλλά δεν αναμένεται να λάβουν κάποια απόφαση.
H βιωσιμότητα δεν είναι μια θεωρητική άσκηση επί χάρτου, αλλά μια καθημερινή πρακτική που κρίνεται στις λεπτομέρειες ή στην προκειμένη περίπτωση, στα καύσιμα. Οι καταναλωτές απαιτούν διαφάνεια και αυθεντικότητα στις δεσμεύσεις ESG, πολύ δε περισσότερο από τους ηγέτες παγκοσμίως. Και όσο οι διάδρομοι των αεροδρομίων κατακλύζονται από ιδιωτικά τζετ, οι δεσμεύσεις για Net Zero εντός των συνεδριακών κέντρων θα φαντάζουν ημιτελείς.
