Σήμερα λήγει η προθεσμία για την υποβολή προσφορών στον διεθνή διαγωνισμό για τα θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Πρόκειται για μια κομβική στιγμή, καθώς η έκβαση του διαγωνισμού αναμένεται να σηματοδοτήσει την επόμενη μέρα για την ελληνική ενεργειακή στρατηγική και να επηρεάσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η κυβέρνηση έχει επενδύσει στην προσέλκυση του αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού Chevron. Η παρουσία του θα λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας απέναντι στις διεκδικήσεις της Τουρκίας και της Λιβύης. Η είσοδος της Chevron θα νομιμοποιήσει de facto την ελληνική θέση, ακυρώνοντας στην πράξη τη ρητορική περί “γκρίζων ζωνών” και το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αντίθετα, η απουσία της θα ερμηνευθεί ως αδυναμία της Ελλάδας να προσελκύσει σοβαρό επενδυτικό ενδιαφέρον.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, τα σεισμικά δεδομένα έχουν αγοραστεί μέχρι στιγμής μόνο από δύο εταιρείες: την Chevron και τη HELLENiQ ENERGY. Αυτό υποδηλώνει ότι το ενδιαφέρον είναι εστιασμένο. Η ελληνική εταιρεία που ήδη έχει παρουσία στα θαλάσσια οικόπεδα του Ιονίου και σε κοινοπραξία με την ExxonMobil δυτικά της Κρήτης, αναμένεται να υποβάλει προσφορά, ενώ δεν αποκλείεται η συνεργασία της με τη Chevron. Παρόλο που η ExxonMobil έχει μεταθέσει τις γεωτρήσεις της για το 2027 λόγω νέων ανακαλύψεων σε Κύπρο και Αίγυπτο, η συμμετοχή της HELLENiQ ENERGY στον διαγωνισμό είναι βέβαιη.
Πιθανά οφέλη από την ανακάλυψη φυσικού αερίου
Η γεωλογική εικόνα νοτίως της Κρήτης παραπέμπει σε δομές όμοιες με τα μεγάλα κοιτάσματα Zohr (Αίγυπτος) και Leviathan (Ισραήλ). Μια πιθανή ανακάλυψη εκμεταλλεύσιμων ποσοτήτων φυσικού αερίου θα μπορούσε:
- να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας,
- να δημιουργήσει εξαγώγιμο προϊόν για την Ευρώπη,
- να φέρει νέες επενδύσεις και φορολογικά έσοδα.
Ωστόσο, οι επενδύσεις είναι υψηλού ρίσκου. Το βάθος των υδάτων και το κόστος μιας γεώτρησης –που μπορεί να ξεπεράσει τα 100 εκατ. δολάρια– καθιστούν κρίσιμη τη συμμετοχή μεγάλων εταιρειών με τεχνογνωσία.
Οι αριθμοί
Τα blocks “Νότια Κρήτης Ι”, “Νότια Κρήτης ΙΙ” και “Νότια Πελοποννήσου” καλύπτουν πάνω από 46.000 τ.χλμ.
Η πρώτη γεώτρηση απέχει τουλάχιστον 3–5 χρόνια από την ανάθεση, λόγω αδειοδοτήσεων και τεχνικών προκλήσεων.
Η φάση ανάπτυξης και παραγωγής, αν βρεθούν κοιτάσματα, θα απαιτήσει επενδύσεις δισεκατομμυρίων.
Η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε ενεργειακό κόμβο
Σε αυτό το κρίσιμο ενεργειακά σκηνικό, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έλαβε μέρος στο Gastech Forum στο Μιλάνο, και ανέδειξε τη σημαντική αναβάθμιση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο, που αναγνωρίζεται πλέον και από τις ΗΠΑ και από την Ευρώπη.
Ο κ. Παπασταύρου συμμετείχε σε πάνελ με θέμα «Leveraging energy policy to achieve energy security and sustainability goals, με τη συμμετοχή εκπροσώπων κυβερνήσεων και του ιδιωτικού τομέα. «Το αμερικανικό Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) φτάνει πλέον στη Ρεβυθούσα ή στο FSRU της Αλεξανδρούπολης, και βλέπουμε την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, την Ρουμανία, την Ουκρανία και τη Μολδαβία να συνεργάζονται», υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο υπουργός, τονίζοντας ωστόσο ότι πρέπει να γίνει ακόμα πολλή δουλειά, ώστε να υπάρξει ένα οικονομικά αποδοτικό προϊόν, που να δίνει τη δυνατότητα το LNG να φτάνει στην Ελλάδα και στη συνέχεια να κινείται βόρεια, «ανατρέποντας την τάξη πραγμάτων που επικρατούσε επί δεκαετίες».
Παράλληλα, τόνισε ότι καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια, ώστε οι γειτονικές της Ελλάδας χώρες να εναρμονίσουν το κανονιστικό τους πλαίσιο, «γιατί αυτό αποτελεί κλειδί για μια επιχειρηματικά-φιλική συμφωνία. Δεν πρέπει ο προμηθευτής να χρειάζεται να αντιμετωπίζει τέσσερις ή πέντε διαφορετικές χώρες και ισάριθμα διαφορετικά ρυθμιστικά και φορολογικά συστήματα». Ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε ότι ο κάθετος διάδρομος, που βρίσκεται ακόμη σε πρώιμα στάδια, «προσφέρει μια τεράστια ευκαιρία να μεταμορφώσει την περιοχή, διότι κάθε αγωγός ή κάθε διασύνδεση είναι κάτι πολύ περισσότερο από τη μεταφορά ενός προϊόντος, ενός εμπορεύματος. Είναι η δημιουργία αρτηριών για την περιοχή που συμβάλλει στην εμπέδωση της σταθερότητας και της προοπτικής. Και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό να ενισχύσουμε».
Κατόπιν, ο κ. Παπασταύρου συμμετείχε σε κλειστή συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τον υπουργό Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Doug Burgum, και την γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ditte Juul Jørgensen και εκπροσώπους της διεθνούς ενεργειακής βιομηχανίας, όπου και στάθηκε στο πώς η Ελλάδα μετατράπηκε από εισαγωγέα φυσικού αερίου το 2020 χώρα, σε εξαγωγέα φυσικού αερίου το 2024. Συγκεκριμένα, είπε πως «ο Κάθετος Διάδρομος θα βοηθήσει ουσιαστικά και την Ευρώπη, αλλά και τις ΗΠΑ, στον κοινό στόχο αποσύνδεσης από το ρωσικό φυσικό αέριο και επίτευξης της ενεργειακής αυτονομίας. Μάλιστα, είπε πως σε αυτήν την προσπάθεια, το 81% των εισαγωγών LNG της Ελλάδας για το πρώτο εξάμηνο του 2025 προήλθε από τις ΗΠΑ». Στο περιθώριο του φόρουμ, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε συνάντηση με τον Executive Vice President for Commercial & Strategy και CFO της Conoco Phillips, Andy O’Brian, η οποία εξέφρασε ενδιαφέρον να διερευνήσει – στο άμεσο μέλλον – ευκαιρίες επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα.
