Σήμερα θα συζητηθεί σε κυβερνητική σύσκεψη με τη συμμετοχή των Υπουργών Οικονομίας, Ενέργειας και Ανάπτυξης, καθώς και εκπροσώπων του ΣΕΒ ένα σχέδιο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της ελληνικής βιομηχανίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσαρμογή του ιταλικού μοντέλου που έχει λάβει έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διπλό στοίχημα: να στηρίξει τη βιομηχανία που προβληματίζεται σταθερά τα τελευταία χρόνια με τις υψηλότερες τιμές ενέργειας έναντι των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και ζητά προβλεψιμότητα στο κόστος ενέργειας, αλλά και να προστατεύσει τους καταναλωτές από νέες επιβαρύνσεις στους λογαριασμούς ρεύματος που ενδέχεται να εμφανιστούν στη λιανική αγορά ενόψει του χειμώνα
Τι είναι το «ιταλικό μοντέλο»
Το ιταλικό σχέδιο, γνωστό ως «Energy Release 2.0», προβλέπει τη διάθεση 24 TWh πράσινης ενέργειας σε ενεργοβόρες βιομηχανίες για τρία χρόνια, με σταθερή τιμή 65 €/MWh. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω συμβολαίων επί διαφοράς (CfD) με έναν δημόσιο φορέα (τον GSE, που αντιστοιχεί στον ΔΑΠΕΕΠ της Ελλάδας). Ως αντάλλαγμα, οι βιομηχανίες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να κατασκευάσουν μονάδες ΑΠΕ διπλάσιας δυναμικότητας και να επιστρέψουν την ίδια ποσότητα ενέργειας στον GSE τα επόμενα είκοσι χρόνια, στην ίδια τιμή. Η φιλοσοφία του μοντέλου είναι να διασυνδέσει τη φθηνή ενέργεια από τις ΑΠΕ απευθείας με τις βιομηχανίες, παρακάμπτοντας το Χρηματιστήριο Ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρήσεις εξασφαλίζουν σταθερό, ανταγωνιστικό κόστος ηλεκτρισμού, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η δυναμικότητα των ΑΠΕ.
Ποιοι είναι οι όροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε το πράσινο φως για το ιταλικό σχέδιο, αλλά με έναν σημαντικό όρο: την επιβολή ρήτρας claw back. Αυτή η ρήτρα προβλέπει ότι οποιοδήποτε οικονομικό όφελος προκύψει για τις βιομηχανίες στην πρώτη τριετία, θα πρέπει να επιστραφεί στα επόμενα είκοσι χρόνια. Ουσιαστικά, η επιδότηση είναι προσωρινή και εξαρτάται από την υλοποίηση νέων επενδύσεων σε ΑΠΕ. Η ΕΒΙΚΕΝ τονίζει την ανάγκη η ελληνική κυβέρνηση να κοινοποιήσει το σχέδιο στις Βρυξέλλες για έγκριση, ώστε να μην υπάρξουν δυσάρεστες εκπλήξεις, όπως συνέβη στην Ιταλία.
Προτάσεις της ΕΒΙΚΕΝ για την προσαρμογή στην Ελλάδα
Για να προσαρμοστεί το μοντέλο στα ελληνικά δεδομένα, η ΕΒΙΚΕΝ προτείνει:
- Κάλυψη της κατανάλωσης: Το σχήμα να καλύπτει το 50% της ετήσιας κατανάλωσης των επιλέξιμων βιομηχανιών.
- Συμμετοχή: Να συμμετάσχουν όλες οι βιομηχανίες, ανεξάρτητα από το αν έχουν ήδη υπογεγραμμένα συμβόλαια αγοράς ενέργειας (PPA).
- Τιμή CfD: Η τιμή να είναι 55 €/MWh (αντί για 65 €/MWh στην Ιταλία), λόγω των χαμηλότερων τιμών της ελληνικής αγοράς και της καλύτερης απόδοσης των φωτοβολταϊκών.
- Διαγωνισμός: Να γίνει διαγωνισμός για νέα έργα ΑΠΕ παραγωγής 3,7 TWh, συμπεριλαμβάνοντας και έργα που έχουν ήδη υπογράψει διμερή συμβόλαια.
Σύμφωνα με μελέτη της Grant Thornton με αντικείμενο την μεταφορά του ιταλικού μοντέλου στην ελληνική αγορά, στην εγχώρια εκδοχή θα μπορούσαν να ενταχθούν περίπου 7,4 TWh ενεργοβόρων καταναλωτών (κατ’ εκτίμηση 60 καταναλωτές) Υψηλής και Μέσης Τάσης, εφαρμόζοντας οριζόντια κριτήρια που ήδη ισχύουν στην ελληνική νομοθεσία. Το σχήμα βασίζεται σε μηχανισμό κατά τον οποίο προσφέρεται ενεργειακό δάνειο της τάξης των 7,4 TWh/έτος για 3 έτη από τον ΔΑΠΕΕΠ προς τους καταναλωτές. Τα δάνειο αυτό επιστρέφεται στο βάθος της επόμενης 20ετίας. Οι ωφελούμενοι του σχήματος οφείλουν να επιστρέψουν την διπλάσια ενέργεια από αυτή που δανείστηκαν σε βάθος 20ετίας, στηρίζοντας νέες ΑΠΕ της τάξης των 1,3 GW. Το συνολικό κόστος του σχήματος εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 260 εκατ. ευρώ ετησίως για την πρώτη τριετία, ενώ η επιστροφή του ενεργειακού δανείου δεν δημιουργεί ζήτημα κρατικών ενισχύσεων, όπως απεφάνθη η Επιτροπή για την περίπτωση της Ιταλίας.
