Η περιβαλλοντική οργάνωση Green Tank υπέβαλε αναλυτικές παρατηρήσεις στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση του Πλαισίου Ενεργειακής Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η οργάνωση υπογραμμίζει την ανάγκη για ριζικό επαναπροσδιορισμό της ενεργειακής ασφάλειας. Κατά την άποψή της, η ασφάλεια δεν πρέπει πλέον να στηρίζεται στη διατήρηση ή τη διαφοροποίηση των ορυκτών καυσίμων. Αντίθετα, προτείνει τη συστηματική μετάβαση σε ένα καθαρό, αποκεντρωμένο και δημοκρατικό ενεργειακό σύστημα, το οποίο θα έχει ως θεμελιώδεις πυλώνες:
- Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
- Ενεργειακή αποδοτικότητα
- Εξηλεκτρισμό
- Ενεργή συμμετοχή των πολιτών
Στις παρεμβάσεις του, το Green Tank οργανώνει τις προτάσεις του γύρω από τρεις κεντρικούς άξονες: ενεργειακή ασφάλεια και μετάβαση σε καθαρές λύσεις, κατανεμημένες ΑΠΕ και συμμετοχή των πολιτών, καθώς και διακυβέρνηση και χρηματοδότηση. Πρώτον, σε σχέση με την ενεργειακή ασφάλεια και τη μετάβαση σε καθαρές λύσεις, υπογραμμίζεται ότι η απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Η διαφοροποίηση των πηγών ηλεκτροπαραγωγής μέσω της ραγδαίας ανάπτυξης των ΑΠΕ και του εξηλεκτρισμού των τελικών χρήσεων μπορεί να μειώσει σημαντικά την έκθεση της ΕΕ σε ενεργειακούς και γεωπολιτικούς κινδύνους. Η ενίσχυση των διασυνδέσεων, η αποθήκευση ενέργειας, η ευελιξία της ζήτησης και η ανάπτυξη πράσινου υδρογόνου αποτελούν κρίσιμες τεχνολογικές επιλογές για την επίτευξη του στόχου της απανθρακοποίησης των πιο ρυπογόνων τομέων της οικονομίας, όπως οι μεταφορές και η βιομηχανία. Παράλληλα, το Green Tank σημειώνει ότι το νέο πλαίσιο πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως υπάρχοντα εργαλεία πολιτικής, όπως το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ2), προκειμένου να διασφαλίζεται συνέπεια και αποτελεσματικότητα στη μετάβαση.
Σημαντική η συμμετοχή των πολιτών
Δεύτερον, το Green Tank δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αποκέντρωση της παραγωγής ενέργειας και στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Οι ενεργειακές κοινότητες, η αυτοπαραγωγή και ο διαμοιρασμός ενέργειας αποτελούν, σύμφωνα με το Green Tank, βασικούς πυλώνες ενός νέου, πιο δίκαιου ενεργειακού μοντέλου. Μέσα από τη συμμετοχή των πολιτών στην παραγωγή και διαχείριση ενέργειας, ενισχύεται η τοπική ανθεκτικότητα, η κοινωνική συνοχή και ο εκδημοκρατισμός του ενεργειακού συστήματος. Για να γίνει αυτό πράξη, απαιτείται η κατάργηση των ρυθμιστικών, τεχνικών και οικονομικών εμποδίων που σήμερα περιορίζουν τη διάδοση των κατανεμημένων ΑΠΕ, ενώ το νέο πλαίσιο πρέπει να στηριχθεί στο Citizens Energy Package, που κατοχυρώνει θεσμικά τη συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση.
Τρίτον, σε επίπεδο διακυβέρνησης και χρηματοδότησης, το Green Tank προτείνει ένα μοντέλο βασισμένο στη διαφάνεια, τη συνεχή παρακολούθηση και την ευθυγράμμιση με τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Οι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί της ΕΕ οφείλουν να προστατεύουν τους καταναλωτές, να αποκλείουν κάθε μορφή στήριξης προς τα ορυκτά καύσιμα και να κατευθύνουν τους πόρους σε καθαρές και ευέλικτες ενεργειακές λύσεις.
Τέλος, αναφορικά με τις τέσσερις κατευθύνσεις πολιτικής που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Green Tank επισημαίνει ότι ο πυρήνας της ευρωπαϊκής στρατηγικής ενεργειακής ασφάλειας πρέπει να στηρίζεται σε ένα ολοκληρωμένο μείγμα ΑΠΕ, αποθήκευσης, εξηλεκτρισμού, διασυνδέσεων και διαχείρισης ζήτησης. Η απλούστευση των διαδικασιών είναι επιθυμητή, εφόσον δεν υπονομεύει τη διαφάνεια και την περιβαλλοντική προστασία, ενώ η δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο οφείλει να προάγει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών, διατηρώντας όμως χώρο για τις τοπικές πρωτοβουλίες και τη συμμετοχή των πολιτών.
