Η υδροηλεκτρική ενέργεια αποτελεί ένας «ξεχασμένος άσος» που μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση, προσφέροντας σταθερή και πολύ χαμηλών εκπομπών παραγωγή, σε συνδυασμό με σημαντική ευελιξία στο δίκτυο, καθώς μπορεί να αυξομειώνει εύκολα την παραγωγή της. Επιπλέον, μέσω της αντλησιοταμίευσης, παρέχει κρίσιμες δυνατότητες αποθήκευσης ενέργειας, ενισχύοντας την ευελιξία των ενεργειακών συστημάτων. Ωστόσο, η ανάπτυξη νέων έργων αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, όπως οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά την κατασκευή, οι δυσκολίες αδειοδότησης και, κυρίως, η αβεβαιότητα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή στα διαθέσιμα αποθέματα νερού.
Πριν από τέσσερα χρόνια, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) δημοσίευσε μια σημαντική έκθεση για την υδροηλεκτρική ενέργεια που σημειωνόταν ότι συχνά παραμελείται στις συζητήσεις για την ενέργεια, παρά τον τεράστιο ρόλο της στα ηλεκτρικά συστήματα παγκοσμίως. Η υδροηλεκτρική ενέργεια αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη πηγή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως, μετά τον άνθρακα και το φυσικό αέριο. Πέρυσι, παρήγαγε περίπου 4.500 τεραβατώρες ηλεκτρισμού, δηλαδή το 14% του παγκόσμιου συνόλου. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στην ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που παρήχθη παγκοσμίως από την ηλιακή και την αιολική ενέργεια μαζί, και είναι κατά 50% περισσότερη από την ηλεκτρική ενέργεια που παρήχθη από πυρηνικά εργοστάσια.
Η ζήτηση για ηλεκτρισμό αναμένεται να αυξηθεί πολύ ταχύτερα από τη συνολική ζήτηση ενέργειας τα επόμενα χρόνια, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας “Εποχής του Ηλεκτρισμού”. Η υδροηλεκτρική ενέργεια μπορεί να συμβάλει στην κάλυψη αυτής της αυξανόμενης κατανάλωσης ηλεκτρισμού. Αν και σε ανεπτυγμένες οικονομίες αξιοποιείται εδώ και πολλές δεκαετίες, εντούτοις τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια είναι σε μεγάλο βαθμό απαρχαιωμένα και χρειάζονται ενίσχυση, ενώ σε αναπτυσσόμενα κράτη υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για ανάπτυξη έργων. Οι κυβερνήσεις πρέπει να κάνουν τη χρηματοδότηση πιο προσβάσιμη και οικονομικά συμφέρουσα, ώστε να εκσυγχρονιστούν τα παλαιότερα εργοστάσια και να δοθεί η δυνατότητα σε αναπτυσσόμενες χώρες να κατασκευάσουν νέα. Πρέπει επίσης να διασφαλιστούν ομαλές διαδικασίες αδειοδότησης ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις στις κατασκευές. Οι χώρες χρειάζεται να επενδύσουν στη θωράκιση των υδροηλεκτρικών υποδομών απέναντι στις μεταβαλλόμενες βροχοπτώσεις που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. Και σε κάθε περίπτωση, απαιτούνται ισχυρά πρότυπα βιωσιμότητας και μέτρα ώστε τα έργα να έχουν κοινωνική αποδοχή.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Η Ελλάδα αξιοποιεί εδώ και πολλές δεκαετίες την υδροηλεκτρική ενέργεια, ενώ αυτή τη στιγμή έχει πάνω από 3,4 GW συνολικής εγκατεστημένης υδροηλεκτρικής ισχύος, εκ των οποίων 699 MW αφορούν και αντλησιοταμίευση. Τον Αύγουστο εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για ένα υδροηλεκτρικό έργο 83 MW που αναπτύσσει η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, το μοναδικό μεγάλο υδροηλεκτρικό έργο που είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα. Παράλληλα, το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου πήραν έγκριση περιβαλλοντικών όρων 12 μικρά υδροηλεκτρικά. Σε σχέση με την αντλησιοταμίευση, διάφορα έργα βρίσκονται σε ανάπτυξη αυτήν την περίοδο, κάποια σε κατασκευαστικό στάδιο, ενώ το έργο αντλησιοταμίευσης που υλοποιεί η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στην Αμφιλοχία, ισχύος 680 MW για παραγωγή και 730 MW για άντληση, είναι το πιο ώριμο αυτή τη στιγμή. Η υδροηλεκτρική ενέργεια είναι βασικός παράγοντας της ενεργειακής μετάβασης στην Ελλάδα. Ωστόσο, υπάρχουν εμπόδια που καθυστερούν ή δυσκολεύουν τις εξελίξεις. Ίσως η πιο σοβαρή πρόκληση για τέτοια έργα στη χώρα μας είναι η εντεινόμενη λειψυδρία, η οποία επηρεάζει τα αποθέματα των ταμιευτήρων, ενώ οι τοπικές αντιδράσεις συχνά μπορούν να μπλοκάρουν ένα project.
Ο ρόλος της υδροηλεκτρικής ενέργειας για τη ΔΕΗ
Η σημασία της υδροηλεκτρικής παραγωγής για τη ΔΕΗ και το ελληνικό ενεργειακό σύστημα είναι στρατηγική. Με σύνολο υδροηλεκτρικής ισχύος 3,2 GW, εκ των οποίων δύο σταθμοί διαθέτουν δυνατότητες άντλησης, τα έργα αυτά αποτελούν θεμέλιο λίθο για τη σταθερότητα του δικτύου και για την ένταξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο σύστημα. Η εισαγωγή της πλατφόρμας Smart Power θα επιτρέψει στην εταιρεία να αξιοποιήσει ακόμη περισσότερο αυτά τα πλεονεκτήματα, προσφέροντας ευελιξία και ακρίβεια στον προγραμματισμό, ιδίως σε μια περίοδο που η ανάγκη για αποθήκευση και ευέλικτα εργαλεία διαχείρισης αυξάνεται. Μέσω της πλατφόρμας, η ΔΕΗ θα μπορεί να βελτιστοποιεί τον βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό της υδροηλεκτρικής παραγωγής, εξασφαλίζοντας ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και ενίσχυση της επιχειρησιακής αποδοτικότητας
Η συνεργασία μεταξύ Volue και ΔΕΗ έρχεται να ενισχύσει και τη στρατηγική μετασχηματισμού του Ομίλου, η οποία στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την ανάπτυξη ενός καθαρού και ανθεκτικού χαρτοφυλακίου παραγωγής μέσω της επιτάχυνσης των επενδύσεων σε ΑΠΕ και της απολιγνιτοποίησης, τον εκσυγχρονισμό των δικτύων διανομής με την εφαρμογή νέων τεχνολογιών σε όλες τις δραστηριότητες και την παροχή υπηρεσιών λιανικής με επίκεντρο τον πελάτη. Με αυτόν τον τρόπο, η ΔΕΗ επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της ως ηγέτιδα δύναμη στη βιώσιμη παραγωγή ενέργειας στην περιοχή και να διαμορφώσει τις συνθήκες για την ενεργειακή μετάβαση της επόμενης δεκαετίας.
Ο Όμιλος ΔΕΗ δραστηριοποιείται σε πέντε χώρες – Ελλάδα, Ρουμανία, Βόρεια Μακεδονία, Ιταλία και Βουλγαρία – και αποτελεί τον μεγαλύτερο προμηθευτή ενέργειας σε Ελλάδα και Ρουμανία, εξυπηρετώντας 8,7 εκατομμύρια πελάτες και παρέχοντας συνολικά περίπου 33 TWh ηλεκτρικής ενέργειας και ένα ευρύ φάσμα προστιθέμενων υπηρεσιών. Το δίκτυο διανομής του Ομίλου αντιπροσώπευε στο τέλος του 2024 ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση ύψους 4,9 δισ. ευρώ, ενώ η ετήσια παραγωγή ενέργειας ανέρχεται σε περίπου 21 TWh. Η ΔΕΗ ενισχύει ακόμη περισσότερο τη θέση της ως περιφερειακός ηγέτης στην καθαρή ενέργεια, αξιοποιώντας ταυτόχρονα την ψηφιακή τεχνολογία ως καταλύτη για την επόμενη μέρα της ενεργειακής αγοράς.
