Για 7 «βεβαιότητες» στην αγορά της ενέργειας, σε μια εποχή γεμάτη αβεβαιότητες, κάνει λόγο σε σχετικό άρθρο του ο Φατίχ Μπιρόλ, Εκτελεστικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Όπως σημειώνει, οι γεωπολιτικές ανατροπές δοκιμάζουν μακροχρόνιες σχέσεις και ανατρέπουν βαθιά ριζωμένες υποθέσεις, με αποτέλεσμα ο Παγκόσμιος Δείκτης Αβεβαιότητας να έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα τους τελευταίους μήνες.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένες σημαντικές τάσεις που θα χαρακτηρίσουν την παγκόσμια αγορά ενέργειας τα επόμενα χρόνια, ανεξαρτήτως των γενικότερων εξελίξεων.
- Ο κόσμος έχει εισέλθει στην εποχή της ηλεκτρικής ενέργειας
Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται ευρέως για πολλά χρόνια ακόμη, αλλά η χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται δύο φορές ταχύτερα από τη συνολική ζήτηση ενέργειας. Είναι η βασική πηγή ενέργειας για τα δυναμικότερα τμήματα της παγκόσμιας οικονομίας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα data centers και η μεταποίηση υψηλής τεχνολογίας, ενώ αυξάνει το μερίδιό της σε σημαντικούς τομείς όπως οι οδικές μεταφορές και η θέρμανση, μέσω τεχνολογιών όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και οι αντλίες θερμότητας. Ήδη σήμερα, περισσότερο από το ήμισυ των επενδύσεων που πραγματοποιούνται στον παγκόσμιο ενεργειακό τομέα κάθε χρόνο, αφορά την ηλεκτρική ενέργεια.
- Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα κατακτούν νέα μερίδια
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν μεγάλο μέρος, αν όχι το σύνολο, της αυξανόμενης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, διότι είναι η πιο ανταγωνιστική επιλογή. Η ηλιακή ενέργεια πρωτοστατεί, κυρίως σε χώρες με αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας, όπως η Ινδία. Παράλληλα νέες τεχνολογίες μπαίνουν στο παιχνίδι, συμπεριλαμβανομένης της γεωθερμικής ενέργειας επόμενης γενιάς.
- Η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει
Η πυρηνική ενέργεια βρίσκεται και πάλι σε άνοδο, παράγοντας πέρυσι την περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ποτέ. Σήμερα, πυρηνικοί σταθμοί με δυναμικότητα άνω των 70 GW βρίσκονται υπό κατασκευή, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 30 χρόνια. Η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα data centers σημαίνει ότι οι εταιρείες τεχνολογίας θα στραφούν στην πυρηνική ενέργεια, λόγω των χαμηλών εκπομπών αερίων αλλά και της δυνατότητας για 24ωρη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.
- Οι κίνδυνοι για την ενεργειακή ασφάλεια πολλαπλασιάζονται, ιδίως στα κρίσιμα ορυκτά
Οι παραδοσιακοί κίνδυνοι που επηρεάζουν την ασφάλεια του εφοδιασμού με πετρέλαιο και φυσικό αέριο, τώρα συνοδεύονται από νέα «τρωτά σημεία» σε άλλους τομείς, όπως τα κρίσιμα ορυκτά και η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, κάτι που φάνηκε στις πρόσφατες μεγάλες διακοπές ρεύματος στη Χιλή και την Ισπανία.
Μία μόνο χώρα, η Κίνα, είναι ο βασικός προμηθευτής για τα 19 από τις 20 στρατηγικά ορυκτά, με μέσο μερίδιο αγοράς περίπου 70%. Περισσότερα από τα μισά κρίσιμα ορυκτά υπόκεινται σε κάποια μορφή ελέγχου των εξαγωγών. Αυξανόμενοι ενεργειακοί κίνδυνοι προέρχονται και από την κλιματική αλλαγή, γεγονός που εντείνει την ανάγκη για ενεργειακά συστήματα πιο ανθεκτικά στα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως επίσης σε κυβερνοεπιθέσεις και άλλες κακόβουλες δραστηριότητες που στοχεύουν σε υποδομές ζωτικής σημασίας.
- Τα κράτη αναλαμβάνουν τα ηνία
Καθώς η ενέργεια αναβαθμίζεται σε ζήτημα οικονομικής και εθνικής ασφάλειας, έτσι και οι κυβερνήσεις παρεμβαίνουν όλο και περισσότερο. Αυτό είναι ορατό στις αλυσίδες εφοδιασμού ενεργειακής τεχνολογίας, ιδίως στα κρίσιμα ορυκτά, καθώς οι χώρες επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους που συνδέονται με το υψηλό μερίδιο της Κίνας. Το εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου υπόκειται επίσης όλο και περισσότερο σε διαπραγματεύσεις μεταξύ κυβερνήσεων – ή σε κυρώσεις.
- Μεταβαίνουμε σε μια «αγορά αγοραστών» για βασικά καύσιμα και Τεχνολογίες
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη δεχθεί πιέσεις λόγω της σχετικά άφθονης προσφοράς και το ίδιο θα ισχύσει σύντομα και στις αγορές φυσικού αερίου, λόγω της επικείμενης λειτουργίας πολλών έργων LNG. Υπάρχει, επίσης, άφθονη παραγωγική ικανότητα για μπαταρίες, ηλιακούς συλλέκτες και άλλες τεχνολογίες. Όμως η περίοδος άφθονης προσφοράς και δυνητικά χαμηλότερων τιμών θα μπορούσε να οδηγήσει σε μειωμένες επενδύσεις στην ενέργεια, με δυσμενείς επιπτώσεις τα επόμενα έτη.
- Νέοι παίκτες οδηγούν όλο και περισσότερο τις τάσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας
Το κέντρο βάρους στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας μετατοπίζεται καθώς μια ομάδα από αναδυόμενες οικονομίες (Ινδία, χώρες από την νοτιοανατολική Ασία, Μέση Ανατολή, Λατινική Αμερική και Αφρική) διαμορφώνουν όλο και περισσότερο την δυναμική στην αγορά ενέργειας. Οι εν λόγω χώρες «παίρνουν» τη σκυτάλη από την Κίνα, η οποία αντιπροσώπευε περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας αύξησης της ζήτησης για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια από το 2010. Πάντως, καμία χώρα από μόνη της δεν θα μπορέσει να πλησιάσει τα επίπεδα αυξημένης ζήτησης που είδαμε από την Κίνα τις τελευταίες δεκαετίες.
πηγή: businessvoice.gr
