Δημοσιεύθηκε, σήμερα 2 Φεβρουαρίου στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, και τέθηκε σε ισχύ ο νέος κανονισμός που απαγορεύει την εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) από το φθινόπωρο του 2027.
Η απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ επιταχύνει τις διεργασίες για την ανάπτυξη του κάθετου ενεργειακού διαδρόμου και την αξιοποίηση της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας στο εγχείρημα της απεξάρτησης της Ευρώπης από τις ρωσικές ενεργειακές πηγές της Ρωσίας, με τη χρήση αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ο ρόλος της Ελλάδας και ο «Κάθετος Διάδρομος»
Η απόφαση αυτή αναβαθμίζει κατακόρυφα τη γεωπολιτική και ενεργειακή θέση της Ελλάδας. Η χώρα μας καθίσταται πλέον ο κεντρικός κόμβος του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου (Vertical Corridor), λειτουργώντας ως πύλη εισόδου για το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Οι ελληνικές υποδομές (Ρεβυθούσα, FSRU Αλεξανδρούπολης) αναμένεται να τροφοδοτήσουν τις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καλύπτοντας το κενό που αφήνει η Gazprom.
Σφιχτό χρονοδιάγραμμα: Εθνικά Σχέδια έως την 1η Μαρτίου
Ο κανονισμός απαιτεί από τα κράτη-μέλη να κινηθούν με ταχύτητα προκειμένου να διασφαλιστεί η ευστάθεια των τιμών και η ασφάλεια εφοδιασμού. Τα βασικά ορόσημα είναι:
- 1η Μαρτίου 2026: Καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των Εθνικών Σχεδίων Διαφοροποίησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
- Συντονισμένη Μετάβαση: Τα κράτη πρέπει να αποδείξουν πώς θα αντικαταστήσουν τις ρωσικές ροές χωρίς να προκαλέσουν ενεργειακό σοκ στην αγορά.
- Φθινόπωρο 2027: Τίθεται σε πλήρη ισχύ το καθολικό “εμπάργκο”.
Όπως ανέφερε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου η Ελλάδα, μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, αποκτά ρόλο εναλλακτικού ενεργειακού διαδρόμου προς την Ευρώπη.
Ο Κάθετος Διάδρομος αλλάζει τις ισορροπίες
«Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τις ισορροπίες. Δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας. Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος και στρατηγικής επιλογής. Είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένας διάδρομος φυσικού αερίου, είναι ένας διάδρομος εμπορίου, μεταφορών, διασύνδεσης», ανέφερε χαρακτηριστικά και επανέλαβε ότι όταν μιλάμε για τον Κάθετο Διάδρομο «μιλάμε για σύνθετο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο. Δεν είναι ούτε απλό ούτε στιγμιαίο, αλλά στρατηγικό».
Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς έχει ήδη ανακοινωθεί η σύγκληση συνάντησης Υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών στις 24 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η επιτυχία του έργου αποτελεί ζήτημα εθνικής στρατηγικής, υπογραμμίζοντας πως «δεν έχει να κάνει με κόμματα ή πρόσωπα, αλλά με τη χώρα μας».
