Ένα ξεκάθαρο μήνυμα για τη θωράκιση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Δύσης έστειλε από την καρδιά των ΗΠΑ ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου. Μιλώντας στην επετειακή εκδήλωση για τα 10 χρόνια συνεργασίας ΗΠΑ-ΕΕ στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), ο Έλληνας Υπουργός έθεσε στο τραπέζι το κρίσιμο ζήτημα της κερκόπορτας» που χρησιμοποιεί η Μόσχα.
Το «καμπανάκι» για την Τουρκία
Ο κ. Παπασταύρου ήταν σαφής: Η Δύση δεν μπορεί να εθελοτυφλεί. Ζήτησε από κοινού μέτωπο ΕΕ και ΗΠΑ για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εναλλακτικών διαδρομών του ρωσικού αερίου που διοχετεύονται στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας. Η στρατηγική αυτή σύγκλιση δεν είναι πλέον απλώς οικονομική, αλλά ζήτημα ασφάλειας και ανθεκτικότητας για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Η «Αμερικανική Σφραγίδα» στην Ευρωπαϊκή Ενέργεια
Τα νούμερα που παρουσίασε ο Υπουργός αποτυπώνουν τη δομική αλλαγή στον ενεργειακό χάρτη:
- 60% των ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG προέρχεται πλέον από τις ΗΠΑ.
- Η ΕΕ έχει μετατραπεί στον μεγαλύτερο παγκόσμιο προορισμό για το αμερικανικό υγροποιημένο αέριο.
«Η ενέργεια αποτελεί το θεμελιώδες δομικό στοιχείο της στρατηγικής σύγκλισης μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου και ενεργειακού κόμβου που εγγυάται ότι το ρωσικό αέριο θα αποτελέσει οριστικά παρελθόν.
Επιπλέον, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπενθύμισε ότι «το 2022, όταν η Ρωσία εργαλειοποίησε την ενέργεια και άφησε πολλές χώρες στο σκοτάδι, οι ΗΠΑ στάθηκαν στο πλευρό της ΕΕ. Τον Μάρτιο, η ΕΕ ξεκίνησε μια ιδιαίτερα φιλόδοξη και αποφασιστική διαδικασία, το REPowerEU, όπου ομόφωνα αποφασίστηκε ότι αποτελεί οξύμωρο από τη μία να στηρίζουμε στρατιωτικά, οικονομικά και πολιτικά την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική εισβολή και από την άλλη να χρηματοδοτούμε τη ρωσική πολεμική μηχανή που εισέβαλε στην Ουκρανία. Αυτό το οξύμωρο σταμάτησε όταν αποφασίσαμε τον Μάρτιο του 2025 ότι θα καταργήσουμε σταδιακά το ρωσικό αέριο έως το τέλος του 2027».
Εν συνεχεία, είπε «για την Ελλάδα, ως χώρα που έχει βιώσει την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αυτή ήταν αυτονόητη θέση: να στηρίξουμε την Ουκρανία, όπως κάνουμε από την πρώτη ημέρα, και να σταματήσουμε τη ρωσική επιθετικότητα».
Ανέφερε, δε, ότι η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει μεριμνήσει για τη σημαντική ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών της χώρας.
Για τον Κάθετο Διάδρομο, είπε ότι είναι κάτι πολύ περισσότερο από φυσικό αέριο. Είναι μια αρτηρία ειρήνης και ευημερίας. Ο Νταγκ Μπέργκαμ, Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, είχε δηλώσει σε podcast του FDD τον Οκτώβριο ότι «ο Κάθετος Διάδρομος πρέπει να πετύχει. Η δημιουργία ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή μπορεί να αποτρέψει συγκρούσεις και πολέμους περισσότερο απ’ ό,τι μπορεί το ΝΑΤΟ».
Ο κ. Παπασταύρου έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη παράμετρος: πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το ρωσικό αέριο δεν θα επανεισέλθει στην Ευρώπη. Το ρωσικό αέριο βρίσκει αυτή την στιγμή «ανορθόδοξους» τρόπους για να επιστρέφει. Η νέα ρύθμιση της ΕΕ προβλέπει ότι οτιδήποτε έρχεται από την Τουρκία θεωρείται εκ προοιμίου ρωσικής προέλευσης, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο. Αλλά πρέπει να δούμε αν αυτό αρκεί. Αν δεν υπάρχει πεποίθηση ότι η απεξάρτηση είναι μη αναστρέψιμη, τότε δεν θα επιτευχθεί.
Το ρωσικό αέριο μπορεί να επανέλθει μέσω Τουρκίας – περίπου 17 δισ. κυβικά μέτρα το 2025. Αν αυτά δεν εξαλειφθούν, δεν θα υπάρξει πραγματική απεξάρτηση. Αν επιστρέψει σε χαμηλότερη, ανταγωνιστική τιμή, μπορεί να υπονομεύσει τη διαδικασία. Είναι πραγματικός κίνδυνος. Παρά τον εμπορικό ανταγωνισμό, είμαστε ενωμένοι σε ένα: δεν θέλουμε να ξαναδούμε την Ευρώπη υπό την ενεργειακή ομηρία της Ρωσίας», κατέληξε χαρακτηριστικά.
Στην εκδήλωση που διοργανώθηκε από τους οργανισμούς LNG Allies και Τhe USLNG Association, συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Ενέργειας της Λιθουανίας, κ. Zygimantas Vaiciunas, ο Υπουργός Ενέργειας της Πολωνίας, κ. Milosz Motyka, και η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ditte Juul Jorgensen.
Σημειώνεται ότι η επίσκεψη του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας πραγματοποιείται στη συνέχεια των ενεργειακών συμφωνιών που υπεγράφησαν στο πλαίσιο της Διατλαντικής Διάσκεψης για την Ενέργεια (P-TEC), και αποσκοπεί στην περαιτέρω εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας στον τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG, καθώς και στην ενίσχυση των υποδομών που θα επιτρέψουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Σήμερα, Τρίτη, ο κ. Παπασταύρου θα συμμετάσχει στη Διατλαντική Σύνοδο για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου και τον Κάθετο Διάδρομο.
