Η κατασκευή, η χρήση και η κατεδάφιση κτιρίων προκαλούν σημαντικές περιβαλλοντικές και κλιματικές πιέσεις, αλλά οι έξυπνες ανακαινίσεις που επικεντρώνονται στην αποτελεσματική χρήση ενέργειας και πόρων μπορούν να βοηθήσουν την Ευρώπη να αυξήσει τη βιωσιμότητα του τομέα της στέγασης, σύμφωνα με μια έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA) που δημοσιεύθηκε σήμερα.
Η έκθεση του ΕΕΑ “Addressing the environmental and climate footprint of buildings” αξιολογεί την τρέχουσα κατάσταση του κτιριακού αποθέματος της Ευρώπης και εξετάζει τι χρειάζεται για να καταστήσει τα κτίρια της Ευρώπης πιο βιώσιμα. Οι ανακαινίσεις των υπαρχόντων κτιρίων με βιώσιμα υλικά, ενώ παράλληλα βελτιώνεται η ανθεκτικότητα στο κλίμα και συνεργάζεται με τη φύση, αποτελούν βασικά στοιχεία. Η έκθεση εξερευνά επίσης ποιες πολιτικές ενέργειες είναι απαραίτητες για την επίτευξή τους έως το 2050.
Περισσότερο από το 30% του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ΕΕ προέρχεται από τα κτίρια, καθιστώντας τον τομέα με το υψηλότερο περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Περίπου το ένα τρίτο της κατανάλωσης υλικών της Ένωσης δαπανάται για την κατασκευή. Η χρήση των κτιρίων αντιστοιχεί στο 42% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας και στο 35% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η απομάκρυνση των κτιρίων οδηγεί στο μεγαλύτερο ρεύμα αποβλήτων στην ΕΕ κατά βάρος. Παρόλο που τα ποσοστά ανακύκλωσης των απορριμμάτων κατεδάφισης είναι υψηλά, οδηγούν κυρίως σε χαμηλής αξίας υποβιβασμό, αναφέρει η έκθεση του ΕΕΑ.Οι γηράσκοντες πληθυσμοί, η αυξανόμενη ευημερία και το μεταβαλλόμενο κλίμα αναμένεται να αλλάξουν τις απαιτήσεις για συγκεκριμένες χρήσεις κτιρίων στην Ευρώπη, σημειώνει η έκθεση του ΕΕΑ. Πιθανόν να χρειαστούν περισσότερα κτίρια στις πόλεις και τα κτίρια πρέπει να συμβάλλουν στις περιβαλλοντικές και κλιματικές λύσεις, όπως η εξοικονόμηση και η παραγωγή ενέργειας, η προστασία από τους κλιματικούς κινδύνους και η αποκατάσταση της φύσης.
Η ανακαίνιση των υπαρχόντων κτιρίων και η χρήση κατασκευαστικών προϊόντων με χαμηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα για την κατασκευή του κτιριακού αποθέματος της Ευρώπης. Τα κτίρια πρέπει να έχουν χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας και πρέπει να είναι ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή και να υποστηρίζουν τη βιοποικιλότητα, για παράδειγμα, ενσωματώνοντας πράσινους χώρους και στέγες και βλάστηση στο σχεδιασμό του κτιρίου. Ένα βιώσιμο σύστημα κτιρίων θα πρέπει να δημιουργεί προσιτή και προσβάσιμη στέγαση για όλους. Αυτός ο στόχος θα μπορούσε να υποστηριχθεί από συμμετοχικές προσεγγίσεις στη λήψη αποφάσεων που ενισχύουν τις ισχυρές τοπικές κοινότητες, μαζί με επιδοτήσεις για ανακαινίσεις κτιρίων και αναβαθμίσεις για να αυξήσουν την προσιτότητα των βιώσιμων κτιρίων τώρα και στο μέλλον.
Πολιτικές της ΕΕ συνδεδεμένες με τα κτίρια Τα κτίρια συνδέονται με πολλές βασικές πολιτικές της ΕΕ, όπως για το κλίμα και την ενέργεια, την κυκλική οικονομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη φύση και τη δίκαιη μετάβαση, αν και δεν υπάρχει μία ευρεία στρατηγική της ΕΕ για τα κτίρια που να περιλαμβάνει όλες αυτές. Πιο πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε την πολιτική και την πρωτοβουλία χρηματοδότησης του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus το 2021 για την ενίσχυση βιώσιμων λύσεων για τον μετασχηματισμό του δομημένου περιβάλλοντος και των τρόπων ζωής. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να επικεντρωθεί όλο και περισσότερο στη στέγαση με την ανακοίνωση ενός ειδικού Επιτρόπου για τη Στέγαση, ενός Ευρωπαϊκού Σχεδίου Προσιτής Στέγασης και μιας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Κατασκευή Στέγασης που θα περιλαμβάνει τη βελτίωση της περιβαλλοντικής απόδοσης της κατασκευής.
