Της Πηνελόπης Αντωνίου,
Πρέσβειρα του Συμφώνου για το Κλίμα,
Πολιτικός Μηχανικός, MSc Συγκοινωνιολόγος,
MSc Τουρισμός και Τοπική Ανάπτυξη, Στέλεχος ΟΣΕΘ Α.Ε.
Οι πόλεις του σήμερα αντιμετωπίζουν πολλαπλές προκλήσεις: κλιματική αλλαγή, κυκλοφοριακή συμφόρηση, ρύπανση, αλλά και την ανάγκη να παραμείνουν ελκυστικές για κατοίκους και επισκέπτες. Σε αυτό το πλαίσιο, η βιώσιμη κινητικότητα και ο αστικός τουρισμός δεν είναι απλώς δύο ξεχωριστοί τομείς πολιτικής. Είναι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος.
Ο τουρισμός σε αστικό περιβάλλον δεν αφορά μόνο τα αξιοθέατα και τις φωτογραφίες. Περιλαμβάνει τις καθημερινές μετακινήσεις του επισκέπτη, τη διαδρομή από το ξενοδοχείο μέχρι τα μουσεία ή τα τοπικά καταστήματα, την εμπειρία του στο μέσο μεταφοράς, τη δυνατότητά του να κινηθεί πεζός ή με ποδήλατο. Όταν η μετακίνηση γίνεται δύσκολη ή δυσάρεστη, επηρεάζεται συνολικά η εμπειρία του ταξιδιού.
Από την άλλη πλευρά, τα μέσα μεταφοράς δεν εξυπηρετούν μόνο τους μόνιμους κατοίκους. Όλο και περισσότερες πόλεις καλούνται να σχεδιάσουν συστήματα κινητικότητας που λαμβάνουν υπόψη και τον προσωρινό πληθυσμό: τους επισκέπτες, τους φοιτητές, τους επαγγελματίες σε ταξίδι.
Τι σημαίνει όμως «βιώσιμη κινητικότητα»; Πρόκειται για έναν τρόπο μετακίνησης που μειώνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ενισχύει την κοινωνική συνοχή και βελτιώνει την ποιότητα ζωής. Περιλαμβάνει τα δημόσια μέσα μεταφοράς, το περπάτημα, το ποδήλατο, αλλά και καινοτόμες λύσεις όπως η μικροκινητικότητα (πατίνια, κοινόχρηστα ποδήλατα) και ο συνεπιβατισμός.
Όταν εφαρμόζονται σωστά, οι πολιτικές βιώσιμης κινητικότητας μπορούν να στηρίξουν την τουριστική εμπειρία με τρόπους που συχνά δεν είναι άμεσα ορατοί. Για παράδειγμα:
- Πεζοδρομήσεις και πράσινες διαδρομές διευκολύνουν όχι μόνο τον κάτοικο αλλά και τον τουρίστα που θέλει να εξερευνήσει την πόλη με τα πόδια.
- Καθαρά, συχνά και αξιόπιστα μέσα μεταφοράς κάνουν την πόλη πιο προσβάσιμη και στον επισκέπτη.
- Ψηφιακές εφαρμογές και πληροφορίες σε διάφορες γλώσσες ενισχύουν το αίσθημα ασφάλειας και αυτονομίας του τουρίστα.
- Μειωμένη χρήση Ι.Χ. σημαίνει λιγότερο θόρυβο, καθαρότερο αέρα και περισσότερο χώρο για δημόσιες χρήσεις και πολιτιστικά δρώμενα.
Πηγή εικόνας: DALL·E
Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις παρατηρείται μια στροφή: από τον τουρισμό που βασίζεται στην ταχύτητα και την υπερκατανάλωση, σε μορφές τουρισμού πιο συνειδητές, φιλικές προς το περιβάλλον και τους κατοίκους. Ο επισκέπτης επιδιώκει αυθεντικές εμπειρίες, επιλέγει να μετακινηθεί με τρένο, να μείνει σε περιοχές εκτός τουριστικών κέντρων, να γνωρίσει τη γειτονιά, όχι μόνο το μνημείο.
Αυτός ο νέος τύπος τουρίστα δεν είναι απλώς πιο ευαισθητοποιημένος. Είναι και πιο απαιτητικός ως προς τη λειτουργικότητα της πόλης. Θέλει να περπατήσει άνετα, να έχει σκιά, να μη νιώθει αποκομμένος ή μπερδεμένος. Και σε αυτό το σημείο, οι πόλεις καλούνται να δώσουν λύσεις που ωφελούν όλους.
Η βιώσιμη κινητικότητα, λοιπόν, δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αναγκαιότητα για τις πόλεις που θέλουν να παραμείνουν βιώσιμες, προσβάσιμες και ελκυστικές. Και ο τουρισμός δεν είναι κάτι ξένο προς τον αστικό σχεδιασμό. Είναι μέρος της καθημερινότητας μιας πόλης που ανοίγεται στον κόσμο.
Καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται ολοένα και πιο ορατές, η ανάγκη για ολοκληρωμένες στρατηγικές γίνεται επιτακτική. Οι πόλεις καλούνται να μην επιλέξουν ανάμεσα σε βιωσιμότητα και τουριστική ανάπτυξη, αλλά να ενσωματώσουν τις αρχές της βιωσιμότητας σε κάθε πτυχή της λειτουργίας τους – μετακινήσεις, ενέργεια, αστικό σχεδιασμό και φιλοξενία.
Μια πόλη που προωθεί τη βιώσιμη κινητικότητα δεν είναι μόνο πιο «πράσινη». Είναι και πιο ανθρώπινη και πιο φιλόξενη.
__________________________________________________________________________________
Eνημερωτικό Σημείωμα: Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα αποτελεί μία πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συντονιστής του Συμφώνου στην Ελλάδα είναι ο οργανισμός ΙΝΖΕΒ. Για όποια πληροφορία σχετικά με το Σύμφωνο ή για κλιματικές δράσεις που θα σας ενδιέφερε να διοργανώσετε, μπορείτε να επικοινωνείτε με την Ομάδα Συντονισμού στο [email protected] ή στο τηλέφωνο 210 6394608.
