Της Καθ. Φοίβης Κουντούρη,
Πρέσβειρα του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα,
Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών & Πανεπιστήμιο Cambridge,
Επικεφαλής Επιστήμονας της Ανεξάρτητης Ομάδας Επιστημόνων του ΟΗΕ για την Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης 2027,
Πρόεδρος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ενώσεων Οικονομολόγων Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων,
Πρόεδρος του Παγκόσμιου Κόμβου Κλίματος του Δικτύου Λύσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ
Η 80ή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και η Climate Week στη Νέα Υόρκη αποτέλεσαν φέτος έναν παγκόσμιο κόμβο συζητήσεων για την ειρήνη, τη συνεργασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτιέρες τόνισε ότι «η διεθνής συνεργασία δεν είναι αφέλεια, αλλά ρεαλισμός. Σε έναν κόσμο όπου οι απειλές ξεπερνούν τα σύνορα, η απομόνωση είναι ψευδαίσθηση». Υπογράμμισε ότι καμία χώρα δεν μπορεί μόνη της να αντιμετωπίσει μια πανδημία ή την κλιματική κρίση, και κάλεσε τα κράτη να επαναβεβαιώσουν την αξία του διεθνούς δικαίου, της πολυμέρειας, της δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στο ίδιο πνεύμα, τα επίσημα ανακοινωθέντα του ΟΗΕ έδωσαν έμφαση στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας για την ειρήνη και την ασφάλεια, στη δίκαιη χρηματοδότηση της βιώσιμης ανάπτυξης, καθώς και στη μεταρρύθμιση του Οργανισμού ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις. Παράλληλα, οι εργασίες της Climate Week συγκέντρωσαν κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και κοινωνία των πολιτών, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ταχύτερη απανθρακοποίηση, δίκαιη πράσινη μετάβαση και αξιοποίηση της καινοτομίας και της επιστημονικής γνώσης, με στόχο μια συλλογική πορεία προς ανθεκτικές και δίκαιες κοινωνίες.
Μέσα σε αυτό το διεθνές πλαίσιο, η ερευνητική ομάδα Alliance of Excellence for Research and Innovation on Αephoria (AE4RIA), με επικεφαλής την καθηγήτρια Φοίβη Κουντούρη, συμμετείχε ενεργά σε πλήθος εκδηλώσεων, μεταφέροντας τη φωνή της επιστήμης, της καινοτομίας και της εκπαίδευσης.
Ιδιαίτερη διεθνής διάκριση αποτέλεσε η ανακοίνωση ότι η καθηγήτρια Φοίβη Κουντούρη διορίστηκε από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ ως Επικεφαλής Επιστήμονας της Ανεξάρτητης Ομάδας Επιστημόνων που θα συντάξει την Έκθεση για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη του 2027. Η έκθεση αυτή θεωρείται καθοριστική, καθώς είναι η τελευταία πριν το 2030 και θα κατευθύνει κυβερνήσεις, τον ιδιωτικό τομέα και την κοινωνία των πολιτών στη λήψη αποφάσεων. Η Ομάδα απαρτίζεται από επιστήμονες από όλες τις περιοχές του κόσμου και καλύπτει όλο το φάσμα των κοινωνικών και φυσικών επιστημών. Η πρώτη συνάντηση πραγματοποιήθηκε ήδη στη Νέα Υόρκη, με τη στήριξη οργανισμών όπως η UNESCO, το UNDP, η UNEP και η Παγκόσμια Τράπεζα.
Ακολούθησαν παρεμβάσεις και συνεργασίες υψηλού επιπέδου. Στο συνέδριο υψηλού επιπέδου για τη Μεταρρύθμιση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, που φιλοξενήθηκε από το Δικτύο Λύσεων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (UNSDSN) οι συζητήσεις εστίασαν στον ρόλο του Συμβουλίου Ασφαλείας και στη χρηματοδότηση των παγκόσμιων δημόσιων αγαθών. Στο ετήσιο Συμβούλιο Προέδρων του SDSN, παρουσιάστηκε το έργο του Ευρωπαϊκού δικτύου, το οποίο διευθύνει η καθηγήτρια Κουντούρη, σε παγκόσμιες συνεργασίες με στόχο την κλιματική ουδετερότητα και την ανθεκτικότητα. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις εκθέσεις του Παγκόσμιου Κόμβου Κλίματος (SDSN GCH), τον οποίο διευθύνει η καθηγήτρια Κουντούρη, οι οποίες χαρτογραφούν τις εθνικές δεσμεύσεις της Ευρώπης για το κλίμα, καθώς και σε εργαλεία υποστήριξης λήψης αποφάσεων που αναπτύχθηκαν ειδικά για την Ελλάδα. Έπειτα, στο Ίδρυμα του ΟΗΕ, πραγματοποιήθηκε συνάντηση με στόχο την επιτάχυνση της προόδου μέσω ισχυρότερων συνεργασιών, ενώ στο Συμβούλιο Ηγεσίας του SDSN συζητήθηκαν θέματα όπως η κλιματική χρηματοδότηση, η εκπαίδευση στην Αφρική και οι προοπτικές του παγκόσμιου εμπορίου. Στο πλαίσιο αυτό ανακοινώθηκε η συνεργασία του Παγκόσμιου Κόμβου Κλίματος (SDSN GCH) με τον Παγκόσμιο Κόμβο Καινοτομίας (UNFCCC GIH) για την εφαρμογή επιστημονικά τεκμηριωμένων, ολοκληρωμένων διαδρομών προς την κλιματική ουδετερότητα.
Επιπλέον, κατά την Ημέρα Συνεργασιών του Ιδρύματος PVBLIC στα Ηνωμένα Έθνη, η καθ. Κουντούρη τόνισε τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στη διαμόρφωση δεξιοτήτων και παρουσίασε τα εργαλεία AI του AE4RIA (SDG Tracker & AI Skills Tool), που συνδέουν την πολιτική, την εκπαίδευση και τη βιωσιμότητα, ενώ στη συζήτηση «Water Security Now: Partnerships, Innovation, and Global Resilience» στο πλαίσιο της Climate Week NYC, τόνισε την ανάγκη συστημικών μετασχηματισμών για τους ΣΒΑ και παρουσίασε την ένταξη του AE4RIA στην ψηφιακή πλατφόρμα SustainChain. Παράλληλα, στην εκδήλωση «10 Years of the 2030 Agenda: Progress, Challenges, and Future Perspectives», υπογράμμισε ότι μόλις το 17–18% των ΣΒΑ βρίσκεται σε καλό δρόμο, ενώ στην εκδήλωση «Food for Peace» παρουσίασε το έργο του AE4RIA και του FABLE Greece για τον μετασχηματισμό των παγκόσμιων συστημάτων τροφής.
Η ελληνική ομάδα συμμετείχε επίσης σε δράσεις για την εκπαίδευση. Στην εκδήλωση «Education for Peace & Planet: From Histories to Futures», η καθηγήτρια Κουντούρη μίλησε για το πρόγραμμα Ages of Globalization (το οποίο υποστηρίχθηκε από την ομάδα AE4RIA μέσω της συμμετοχής του SDSN Greece Host Institution, ΕΚ Αθηνά και ΟΠΑ, και το ευρωπαϊκό έργο ARSINOE) και τη σημασία της ιστορικής γνώσης ως οδηγού για λύσεις απέναντι στις κρίσεις του σήμερα. Ο δρ. Δημήτρης Ράπτης, ερευνητής, ανέδειξε τη σημασία της συμμετοχικής μάθησης και τον ρόλο της νέας γενιάς ως φορέα αλλαγής, ενώ η Μαίρη Ψήλου, υπεύθυνη επικοινωνίας, παρουσίασε τις δράσεις και τη συμμετοχή της ομάδας σε διεθνείς πρωτοβουλίες και συνεργασίες.
Τελος, στο 15ο Εργαστήριο Συστημικής Καινοτομίας του UNFCCC GIΗ, η καθηγήτρια Κουντούρη άνοιξε τις εργασίες με ομιλία για τη σημασία της κινητοποίησης κεφαλαίων προς καινοτόμες κλιματικές λύσεις. Η συμβολή της ομάδας αφορούσε νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που μπορούν να στηρίξουν τη μεγάλη κλίμακα εφαρμογής δράσεων για την ουδετερότητα και την ανθεκτικότητα στο κλίμα.
Eνημερωτικό Σημείωμα: Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα αποτελεί μία πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συντονιστής του Συμφώνου στην Ελλάδα είναι ο οργανισμός ΙΝΖΕΒ. Για όποια πληροφορία σχετικά με το Σύμφωνο ή για κλιματικές δράσεις που θα σας ενδιέφερε να διοργανώσετε, μπορείτε να επικοινωνείτε με την Ομάδα Συντονισμού στο [email protected] ή στο τηλέφωνο 210 6394608.
