Ράνια Ασαριωτάκη,
Πρέσβειρα του Συμφώνου για το Κλίμα,
Διευθύντρια, Γραφείο Βιώσιμης Ανάπτυξης, Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος (Pierce, Deree, Alba),
Αντιπρόεδρος, ΔΣ, Αssociation for the Advancement of Sustainability in Higher Education (AASHE)
Η κλιματική κρίση συχνά παρουσιάζεται ως ένα πολύπλοκο και μακρινό πρόβλημα, που φαίνεται να απαιτεί μεγάλες πολιτικές αποφάσεις ή τεχνολογικές λύσεις. Αυτό μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε ότι οι δικές μας ενέργειες δεν έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο. Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική: η πράσινη μετάβαση ξεκινά από εμάς, από τις μικρές επιλογές που κάνουμε κάθε μέρα και από τη συνειδητοποίηση ότι η δράση μας μετράει.
Όταν μιλάμε για “πράσινη μετάβαση”, δεν εννοούμε μόνο πολιτικές ή τεχνολογίες. Αφορά τον τρόπο που ζούμε, πώς χρησιμοποιούμε πόρους, πώς μετακινούμαστε, τι τρόφιμα καταναλώνουμε και πώς ψωνίζουμε. Στην Ελλάδα, οι πολίτες δείχνουν υψηλή ευαισθησία στα προβλήματα της κλιματικής αλλαγής: το 98% θεωρεί σημαντική την ανάγκη προσαρμογής στη χώρα μας, ενώ το 90% πιστεύει ότι πρέπει να γίνει άμεσα για να αποφευχθούν μελλοντικά υψηλότερα κόστη[1].
Η καθημερινή ζωή των νοικοκυριών παίζει μεγάλο ρόλο. Στην Ελλάδα, 1 στους 5 ανθρώπους (περίπου 19% των νοικοκυριών) αντιμετωπίζει ενεργειακή φτώχεια, δηλαδή δυσκολία να διατηρήσει κατάλληλη θέρμανση στο σπίτι[2]. Παράλληλα, η χώρα μας βρίσκεται στην 3η θέση στην ΕΕ όσον αφορά τη σπατάλη τροφίμων, με κάθε πολίτη να πετά περίπου 201 κιλά φαγητού ετησίως, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (130 κιλά)[3]. Αυτά τα στατιστικά δείχνουν ότι υπάρχει μεγάλος χώρος για δράση, και ότι οι αλλαγές ξεκινούν από εμάς. Παρόλο που τα στατιστικά μπορεί να φαίνονται μεγάλα ή περίπλοκα, η πράσινη μετάβαση συμβαίνει όταν οι πολίτες ενεργούν.
Photo Source: Eurostat
Ακολουθούν 6 απλά και άμεσα βήματα που μπορείς να εφαρμόσεις από σήμερα:
- Προγραμμάτισε τις αγορές σου
Κάνε λίστα πριν πας στο σούπερ μάρκετ και αγόρασε μόνο ό,τι χρειάζεσαι. Αυτό μειώνει τη σπατάλη τροφίμων και εξοικονομεί χρήματα. - Διατήρησε σωστά τα τρόφιμα
Χρησιμοποίησε πρώτα αυτά που λήγουν σύντομα και αποθήκευσε τα υπόλοιπα κατάλληλα για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. - Μείωσε τα πλαστικά
Χρησιμοποίησε επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες, δοχεία και μπουκάλια. Κάθε μικρή αλλαγή μετράει. - Προτίμησε βιώσιμες μετακινήσεις
Όποτε είναι δυνατόν, περπάτησε ή πήγαινε με ποδήλατο. Προτίμησε δημόσια συγκοινωνία αντί για αυτοκίνητο. - Εξοικονόμηση ενέργειας στο σπίτι
Σβήσε συσκευές από την πρίζα όταν δεν χρησιμοποιούνται, επίλεξε λαμπτήρες χαμηλής κατανάλωσης και ρύθμισε έξυπνα τη θέρμανση ή το air condition. - Επίλεξε τοπικά προϊόντα
Τα τοπικά και εποχιακά προϊόντα μειώνουν τις μεταφορές, στηρίζουν την οικονομία και έχουν μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Αυτά τα βήματα δεν απαιτούν δραστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής , χρειάζεται μόνο συνείδηση και συνέπεια. Όταν πολλοί άνθρωποι τις εφαρμόζουν, η συλλογική επίδραση είναι σημαντική.
Η δύναμή μας δεν περιορίζεται μόνο στις προσωπικές επιλογές. Η συμμετοχή σε δράσεις, ακόμη και μικρές, όπως η φροντίδα γειτονικού πάρκου, η ενημέρωση φίλων και οικογένειας ή η συμμετοχή σε κοινότητες που προωθούν βιώσιμες πρακτικές, πολλαπλασιάζει τον αντίκτυπο. Οι μικρές πράξεις κάθε πολίτη συνδυάζονται και οδηγούν σε μεγάλες αλλαγές για το περιβάλλον και την κοινωνία.
Η πράσινη μετάβαση δεν είναι μακρινή υπόθεση. Ξεκινά με τις επιλογές μας στο σπίτι, στη γειτονιά μας, στις αγορές και στις μετακινήσεις μας. Κάθε μικρό βήμα που κάνουμε σήμερα είναι μια απόδειξη της δύναμής μας να αλλάξουμε πράγματα, για εμάς, για την κοινότητά μας και για τις επόμενες γενιές.
Από τη συνήθεια στη δράση: πώς τα μικρά μας βήματα φτιάχνουν ένα μεγάλο μέλλον. Η αλλαγή είναι πιο εύκολη από όσο φανταζόμαστε, και ο καθένας μας μπορεί να έχει πραγματικό αντίκτυπο. Όσο περισσότεροι αναγνωρίζουν αυτή τη δύναμη, τόσο πιο βιώσιμο και ελπιδοφόρο γίνεται το μέλλον που όλοι ονειρευόμαστε.
Eνημερωτικό Σημείωμα: Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα αποτελεί μία πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συντονιστής του Συμφώνου στην Ελλάδα είναι ο οργανισμός ΙΝΖΕΒ. Για όποια πληροφορία σχετικά με το Σύμφωνο ή για κλιματικές δράσεις που θα σας ενδιέφερε να διοργανώσετε, μπορείτε να επικοινωνείτε με την Ομάδα Συντονισμού στο [email protected] ή στο τηλέφωνο 210 6394608.
[1]Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής επιτροπής για την στάση των πολιτών για την κλιματική αλλαγή και ανάγκη δράσης, Special Eurobarometer 513 (Climate Change)
[2] Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής επιτροπής για την Ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα (δυσκολία διατήρησης επαρκούς θέρμανσης στο σπίτι), Energy poverty indicators (Inability to keep home adequately warm)
[3] Άρθρο στην Eurostat, Οκτώβριος 2025, για την σπατάλη τροφίμων ανα άτομο στην Ελλάδα και στην ΕΕ, 130 kg of food wasted per person annually in the EU,
