Ακραία καιρικά φαινόμενα: Απειλή για το περιβάλλον, την υγεία και την οικονομία

Πρέπει να προσαρμοστούμε και να προετοιμαστούμε για τη ζωή σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα αποτελούν αυξημένο κίνδυνο για τη φύση, τα κτήρια, τις υποδομές και την ανθρώπινη υγεία. Αυτά τα φαινόμενα, των οποίων αναμένεται να αυξηθεί η συχνότητα και η ένταση λόγω της κλιματικής αλλαγής, προκαλούν ήδη σημαντικές ζημιές και απώλειες. Πρέπει να προσαρμοστούμε και να προετοιμαστούμε για τη ζωή σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα.

Το καλοκαίρι του 2023 ήταν το πιο καυτό που έχει καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως. Στην Ευρώπη πάνω από 4.600.000 στρέμματα δάσους έχουν καταστραφεί από πυρκαγιές φέτος. Τα τελευταία δεδομένα για τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2024 δείχνουν επίσης ότι μπορεί να σπάσουμε νέα ρεκόρ και φέτος.

Τις τελευταίες δεκαετίες, η Ευρώπη βιώνει συχνά και σοβαρούς καιρικούς και κλιματικούς φυσικούς κινδύνους, όπως ξηρασίες, πυρκαγιές, καύσωνες, καταιγίδες και δυνατές βροχές. Η κλιματική αλλαγή θα κάνει αυτά τα γεγονότα ακόμα πιο έντονα και πιο συχνά.

Ποτάμια και λίμνες στερεύουν, επηρεάζοντας όλη τη ζωή που εξαρτάται από αυτά. Τα εδάφη, επίσης, γίνονται πιο ξηρά, αυξάνοντας τους κινδύνους πυρκαγιάς και μειώνοντας την αγροτική παραγωγή.

Άλλες περιοχές της Ευρώπης βιώνουν έντονες νεροποντές, που μερικές φορές πλημμυρίζουν κτήρια και καταστρέφουν περιουσιακά στοιχεία και υποδομές μέσα σε λίγα λεπτά. Οι παράκτιες ζώνες θα διατρέχουν κίνδυνο από πιο συχνές πλημμύρες, με αποτέλεσμα επίσης πλημμυρισμένα κτίρια ή γεωργικές εκτάσεις. Οι ταχύτητες των ανέμων φτάνουν σε επίπεδα που δεν έχει ξαναδεί η Ευρώπη, προκαλώντας ατυχήματα και σοβαρές ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία. Άλλες περιοχές βλέπουν έντονες ψύχρες.

Αυτά τα γεγονότα αποτελούν δυστυχώς οδυνηρές υπενθυμίσεις για το μεταβαλλόμενο και ευμετάβλητο κλίμα στο οποίο η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί και να προετοιμαστεί, ενώ παράλληλα να λάβει μέτρα για τον δραστικό περιορισμό των εκπομπών άνθρακα προκειμένου να επιβραδύνει και να περιορίσει την κλιματική αλλαγή.

Επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων

  • Οικονομικές απώλειες: Τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν προκαλέσει:
  • Μισό τρισεκατομμύριο ευρώ σε οικονομικές απώλειες.
  • 145.000 θανάτους.
  • Επιπτώσεις στην υγεία:
  • Μόνο οι καύσωνες έχουν προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες πρόωρους θανάτους στην Ευρώπη από το 2000.
  • Αναμένεται να αυξηθούν η διάρκεια, η συχνότητα και η ένταση των καυσώνων, με αποτέλεσμα σημαντική αύξηση της θνησιμότητας, ειδικά στους ευάλωτους πληθυσμούς, εάν δεν ληφθούν μέτρα προσαρμογής.
  • Αναμένεται μείωση της θνησιμότητας από το κρύο λόγω των καλύτερων κοινωνικών, οικονομικών και στεγαστικών συνθηκών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
  • Υπάρχουν ασαφή στοιχεία για το αν η προβλεπόμενη θέρμανση θα οδηγήσει σε περαιτέρω σημαντική μείωση της θνησιμότητας από το κρύο.

Περιφερειακές διαφορές

Οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων θα ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή:

  • Βόρεια Ευρώπη:
  • Αύξηση των ετήσιων βροχοπτώσεων και των ισχυρών βροχοπτώσεων.
  • Μείωση της συχνότητας των ξηρασιών.
  • Κεντρική Ευρώπη:
  • Μείωση των καλοκαιρινών βροχοπτώσεων.
  • Ακραίες καιρικές συνθήκες (ισχυρές βροχοπτώσεις, πλημμύρες ποταμών, ξηρασίες και κίνδυνοι πυρκαγιάς).
  • Μικτές αλλαγές στις ετήσιες βροχοπτώσεις και την ξηρασία.
  • Νότια Ευρώπη:
  • Μείωση των ετήσιων και καλοκαιρινών βροχοπτώσεων.
  • Αύξηση της ξηρασίας, των ξηρασιών και των κινδύνων πυρκαγιάς.

Προσαρμογή και μετριασμός

Η Στρατηγική Προσαρμογής της ΕΕ έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη θα είναι καλύτερα προετοιμασμένη για τη διαχείριση των κινδύνων και την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

  • Κλείσιμο του χάσματος προστασίας του κλίματος:
  • Αύξηση της ασφαλιστικής κάλυψης.
  • Βασικό εργαλείο για την βελτίωση της ανάκαμψης, τη μείωση της ευαλωτότητας και την προώθηση της ανθεκτικότητας.
  • Εθνικές πολιτικές προσαρμογής:
  • Εθνικές, περιφερειακές και κλαδικές αξιολογήσεις κινδύνου για το κλίμα.
  • Ευρωπαϊκές δραστηριότητες ετοιμότητας:
  • Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης.
  • Η Ευρωπαϊκή Ομάδα Πολιτικής Προστασίας.

Η κλιματική αλλαγή φέρνει πιο ακραία καιρικά φαινόμενα στην Ευρώπη

Πρέπει να προσαρμοστούμε και να προετοιμαστούμε για ένα μεταβαλλόμενο κλίμα, λαμβάνοντας παράλληλα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα.

Το καλοκαίρι του 2024 υπενθύμισε με τραγικό τρόπο την αυξημένη απειλή που αποτελούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα για την Ευρώπη.

  • Καύσωνες: Ο Μάιος του 2024 ήταν ο 12ος συνεχόμενος μήνας με ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών.
  • Πλημμύρες: Οι καταστροφικές πλημμύρες στη Γερμανία τον Ιούνιο του 2024 προκάλεσαν απώλειες ζωών και σημαντικές οικονομικές ζημιές.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος (EEA) παρέχει κρίσιμους πόρους για την καλύτερη κατανόηση των ακραίων καιρικών φαινομένων του καλοκαιριού στην Ευρώπη.

Προοπτικές για το υπόλοιπο καλοκαίρι του 2024

  • Ξηρασία: Η ξηρασία είναι πιθανή σε πολλές περιοχές, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιών.
  • Πλημμύρες: Ισχυρές βροχοπτώσεις και πλημμύρες είναι πιθανές σε ορισμένες περιοχές.
  • Πυρκαγιές: Η ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τον κίνδυνο πυρκαγιών.

Ενίσχυση της ανθεκτικότητας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υλοποιεί διάφορες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης στα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως:

  • Στρατηγική για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή: Θέτει στόχο την προσαρμογή σε ένα κλίμα που αλλάζει έως το 2050.
  • Πράσινη Συμφωνία: Στόχος η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.
  • Fit for 55: Συσκευασία πολιτικών για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030.

Ατομική δράση

Εκτός από τις κυβερνητικές και κοινοτικές προσπάθειες, κάθε άτομο μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των ακραίων καιρικών φαινομένων:

  • Μείωση του αποτυπώματος άνθρακα: Επιλογές φιλικές προς το περιβάλλον για μετακινήσεις, ενέργεια και κατανάλωση.
  • Ενημέρωση και προετοιμασία: Γνώση των κινδύνων και λήψη μέτρων για την προστασία από ακραία καιρικά φαινόμενα.
  • Συμμετοχή σε συλλογικές προσπάθειες: Υποστήριξη πολιτικών και πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Comments are closed.