Τα πλαστικά δεν είναι πλέον μόνο ένα πρόβλημα ορατής ρύπανσης στις παραλίες μας, έχουν μετατραπεί σε έναν αόρατο εχθρό που κυκλοφορεί στο αίμα μας. Σε μια κρίσιμη διεθνή διάσκεψη που φιλοξενήθηκε πρόσφατα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπό την αιγίδα του Ευρωβουλευτή Ondřej Knotek και σε συνεργασία με το ερευνητικό κέντρο ALLATRA, κορυφαίοι επιστήμονες έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για τα νανοπλαστικά.
Ο εχθρός που «τρυπά» τα κύτταρα μας
Ενώ τα μικροπλαστικά (μεγέθους κάτω των 5 χιλιοστών) είναι ήδη γνωστά, τα νανοπλαστικά είναι τόσο μικρά που η ανίχνευσή τους απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό. Ωστόσο, το μικρό τους μέγεθος είναι και η μεγαλύτερη απειλή τους.
Όπως επισημάνθηκε στη διάσκεψη, τα σωματίδια αυτά έχουν πλέον εντοπιστεί σε:
-
Ζωτικά όργανα: Ήπαρ, νεφρά και καρδιά.
-
Ανθρώπινο πλακούντα: Έρευνες του Καθηγητή Antonio Ragusa επιβεβαιώνουν την παρουσία τους στον πλακούντα, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την προγεννητική ανάπτυξη.
-
Κυτταρικό επίπεδο: Λόγω του επιφανειακού τους φορτίου, μπορούν να διαπεράσουν την κυτταρική μεμβράνη και να διαταράξουν τη λειτουργία των μιτοχονδρίων (των «εργοστασίων ενέργειας» του κυττάρου).
“Πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα νανοπλαστικά ως έναν νέο φυσικό και χημικό παράγοντα σε πλανητική κλίμακα”, δήλωσε χαρακτηριστικά η Anna Kotlyar (MSc).
Η Μεσόγειος στο «κόκκινο»
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν προκαλούν σοκ για την περιοχή μας. Η συγκέντρωση πλαστικών σωματιδίων σε ορισμένα σημεία της Μεσογείου Θάλασσας είναι πλέον υψηλότερη από ό,τι στις διαβόητες «χωματερές του ωκεανού» στον Ειρηνικό. Αυτό δεν επηρεάζει μόνο τη θαλάσσια ζωή, αλλά μέσω της τροφικής αλυσίδας και της εξάτμισης, επιστρέφει στον άνθρωπο μέσω της τροφής και του αέρα.
Το κενό στην παγκόσμια νομοθεσία
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που εντόπισαν οι ειδικοί είναι η έλλειψη διεθνών προτύπων παρακολούθησης. Σήμερα, δεν υπάρχουν ενιαία πρωτόκολλα για τη μέτρηση σωματιδίων μικρότερων των 10 μικρών, με αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις να «βαδίζουν στα τυφλά» όσον αφορά τη χάραξη πολιτικής.
Ο Τσέχος ειδικός Jan Kára τόνισε επίσης μια άγνωστη πτυχή: τα νανοπλαστικά ενδέχεται να επηρεάζουν ακόμα και τον κύκλο του νερού και τον σχηματισμό νεφών, παρεμβαίνοντας στην αλληλεπίδραση ωκεανού-ατμόσφαιρας.
Συμπεράσματα και Επόμενα Βήματα
Η διάσκεψη ολοκληρώθηκε με μια σαφή έκκληση για δράση:
-
Χρηματοδότηση: Ενίσχυση της έρευνας για τις επιπτώσεις στην υγεία.
-
Παγκόσμια Παρακολούθηση: Θέσπιση κοινών ορίων και μεθόδων μέτρησης.
-
Ενημέρωση: Ευαισθητοποίηση του κοινού για τη μείωση της χρήσης πλαστικών.
Όπως υπογράμμισε ο MEP Ondřej Knotek, η πολιτική πρέπει επιτέλους να συμβαδίσει με τα νέα επιστημονικά δεδομένα πριν οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία γίνουν μη αναστρέψιμες.
