Ο Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (SPF) και η Εθνική Υπηρεσία Υγείας και Ασφάλειας (Anses) της Γαλλίας δημοσίευσαν τα συμπεράσματα της μελέτης PestiRiv, η οποία εξέτασε την έκθεση σε φυτοφάρμακα μεταξύ των ατόμων που ζουν κοντά σε αμπελώνες. Ζητούν η χρήση φυτοφαρμακευτικών προϊόντων να μειωθεί στο απολύτως απαραίτητο ελάχιστο. «Αυτή είναι η σημαντικότερη σύστασή μας», επιμένει ο Μπενουά Βαλέ, γενικός διευθυντής της Anses.
Η μελέτη Pestiriv, που ξεκίνησε το 2021 σε έξι γαλλικές αμπελουργικές περιοχές – Auvergne-Rhône-Alpes, Bourgogne-Franche-Comté, Grand Est, Nouvelle-Aquitaine, Occitanie και Provence-Alpes-Côte d’Azur – είχε στόχο να εξετάσει πώς η ζωή κοντά σε αμπελώνες επηρεάζει τους κατοίκους σε σχέση με όσους ζουν μακρύτερα. Οι πρώτοι βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 500 μέτρων από τους αμπελώνες, ενώ οι δεύτεροι ζουν τουλάχιστον 5 χιλιόμετρα μακριά από οποιαδήποτε φυτεία και πάνω από 1 χιλιόμετρο από άλλες καλλιέργειες.
Αναλυτικότερα, δοκιμάστηκαν 56 ουσίες σε 265 χώρους, με τη συμμετοχή συνολικά 1.946 ενηλίκων και 742 παιδιών (ηλικίας 3 έως 17 ετών). Οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν σε δείγματα ούρων (3.484), μαλλιών (1.980), σκόνης (790), αέρα εσωτερικών χώρων (333), αέρα περιβάλλοντος (1.557) και, οριακά, τροφίμων κήπου (106). Επιπλέον, λήφθηκαν δείγματα τόσο κατά τη διάρκεια της περιόδου επεξεργασίας του αμπελώνα όσο και εκτός αυτής.
Τα παιδιά στις αμπελουργικές περιοχές είναι ιδιαίτερα ευάλωτα
Όπως αναμενόταν, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι κάτοικοι κοντά σε αμπελώνες εκτίθενται πιο συχνά σε φυτοφάρμακα. Τα 12 εξεταζόμενα φυτοφάρμακα ανιχνεύτηκαν στα ούρα σχεδόν όλων των κατοίκων των αμπελουργικών περιοχών κατά τη διάρκεια της περιόδου ψεκασμών.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα παιδιά ηλικίας 3 έως 6 ετών είναι ιδιαίτερα ευάλωτα. Όπως εξηγεί η Κλεμεντίν Ντερομό, υπεύθυνη έργου στον Οργανισμό Δημόσιας Υγείας της Γαλλίας, αυτό οφείλεται στο ότι τα μικρά παιδιά έχουν συχνότερη επαφή με το έδαφος και το σώμα τους είναι λιγότερο ικανό να αποβάλλει τους ρύπους. Στα δείγματα μαλλιών από αμπελουργικές περιοχές εντοπίστηκαν και τα 20 εξεταζόμενα φυτοφάρμακα, κυρίως σε χαμηλά επίπεδα, κατά τη διάρκεια της περιόδου ψεκασμών.
Δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία
«Η καλλιέργεια επηρεάζει την επιβάρυνση του οργανισμού», σημειώνει η Σαρλότ Γκραστιλέρ, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια της Anses, υπεύθυνη για τα ρυθμιζόμενα προϊόντα. Διαβεβαιώνει ότι τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν δεν αποτελούν κίνδυνο για την υγεία. Ο Μπενουά Βαλέ, γενικός διευθυντής της Anses, επισημαίνει ότι για κάθε προϊόν που εντοπίστηκε στα δείγματα, τα επίπεδα παραμένουν εντός των ορίων που ορίζει η άδεια κυκλοφορίας.
Ωστόσο, η SPF και η Anses συνιστούν τη μείωση της χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων στο απολύτως απαραίτητο ελάχιστο. Για να επιτευχθεί αυτό, οι δημόσιες αρχές μπορούν να βασιστούν στην εθνική στρατηγική Ecophyto 2030, η οποία απαιτεί φιλόδοξη εφαρμογή.
Επιπλέον, στόχος της μελέτης PestiRiv είναι αποκλειστικά η μέτρηση της έκθεσης σε φυτοφάρμακα και όχι η αξιολόγηση των επιπτώσεών τους στην υγεία, όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς. Τα επόμενα χρόνια πρόκειται να διεξαχθεί μια μελέτη κινδύνου για την υγεία, η οποία θα συμπληρώσει τα αποτελέσματα που έχουν ήδη προκύψει.
Βάλτε μέσα τα πλυμένα ρούχα και βγάλτε τα παπούτσια σας όταν επιστρέφετε στο σπίτι
Αν και η μελέτη PestiRiv δεν παρέχει συγκεκριμένα στοιχεία για τους κινδύνους που συνδέονται με την παρατηρούμενη έκθεση, οι δύο οργανισμοί επισημαίνουν ότι η εγγύτητα των καλλιεργειών αυξάνει τη μόλυνση του περιβάλλοντος και την έκθεση των κατοίκων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της έκθεσης. Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα είναι εξ ορισμού τοξικά για τους ζωντανούς οργανισμούς, επιμένουν οι SPF και Anses.
Ακόμα και αν η αξιολόγηση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων επιτρέπει τον καθορισμό ασφαλών συνθηκών χρήσης, είναι λογικό να περιοριστεί η χρήση τους προκειμένου να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος”, αναφέρει η μελέτη.
Οι δύο οργανισμοί προτείνουν επίσης να ενημερώνονται οι κάτοικοι κοντά σε αμπελώνες πριν από τους ψεκασμούς, ώστε να μειώνεται η άμεση έκθεση, π.χ. κλείνοντας τα παράθυρα ή φέρνοντας μέσα τα πλυμένα ρούχα. Σε πρακτικό επίπεδο, συμβουλεύουν επίσης τους κατοίκους να βγάζουν τα παπούτσια τους όταν επιστρέφουν στο σπίτι, να σφουγγαρίζουν τα δάπεδα των εσωτερικών χώρων, να σκουπίζουν με ηλεκτρική σκούπα τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, να καθαρίζουν τα φρούτα και τα λαχανικά του κήπου πριν τα καταναλώσουν, να περιορίζουν την κατανάλωση αυγών από οικόσιτα κοτέτσια σε γεωργικές περιοχές και να εγκαθιστούν συστήματα μηχανικού εξαερισμού.
