Με τη νέα τροπολογία για τα φωτοβολταϊκά έως 400 kW, δίνεται ζωτική ανάσα σε εκατοντάδες μικρομεσαίους επενδυτές που κινδύνευαν να εγκλωβιστούν σε δυσμενέστερα οικονομικά καθεστώτα λόγω καθυστερήσεων του δικτύου. Η ρύθμιση προστατεύει όσα έργα δήλωσαν εγκαίρως ετοιμότητα σύνδεσης αλλά δεν πρόλαβαν να ηλεκτριστούν, απαλλάσσοντάς τα από την απειλή της καταληκτικής ημερομηνίας της 31ης Δεκεμβρίου 2025. Έτσι, αποφεύγεται η «τιμωρία» των παραγωγών —ιδίως στην Κρήτη— που, παρά τη συνέπειά τους στις εγγυητικές και τις προσφορές σύνδεσης, κινδύνευαν να υπαχθούν αναίτια στο νέο καθεστώς περικοπών και εξισορρόπησης λόγω δυσλειτουργιών του συστήματος
Σε αυτό το φόντο, η τροπολογία αποσαφηνίζει ότι τα έργα που είχαν κατασκευαστεί και δηλώσει ετοιμότητα έως το τέλος του 2025 δεν χάνουν την προτεραιότητα ένταξης ούτε επιβαρύνονται με ευθύνη εξισορρόπησης, ακόμη κι αν η σύνδεσή τους μετατεθεί χρονικά για το 2026. Δεν αλλάζει, όμως, το ευρωπαϊκό ορόσημο ούτε τους κανόνες της αγοράς, γεγονός που τροφοδότησε διαφορετικές αναγνώσεις τόσο στην αγορά όσο και στο πολιτικό πεδίο.
Ενδεικτικά, από το σύνολο των 298 Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης που έχουν εκδοθεί για φωτοβολταϊκά έργα ισχύος 400 kW στο νησί, ο ΔΕΔΔΗΕ έχει καταφέρει να ηλεκτρίσει μόλις 15 έως 20 πάρκα. Η καθυστέρηση αυτή σημαίνει ότι περισσότερα από 270 φωτοβολταϊκά οδηγούνται αναγκαστικά σε ηλεκτροδότηση εντός του 2026 και, χωρίς τη συγκεκριμένη θεσμική πρόβλεψη, θα κινδύνευαν να υπαχθούν αυτομάτως στο καθεστώς ευθύνης εξισορρόπησης και πιθανών περικοπών, εξέλιξη που δημιουργεί «σοβαρή αδικία» μεταξύ όσων προλαβαίνουν και όσων όχι.
Tα φωτοβολταϊκά των 400 kW παρέμειναν για σχεδόν δύο χρόνια σε εκκρεμότητα λόγω γραφειοκρατικών προβλημάτων και δυσλειτουργιών της διαγωνιστικής διαδικασίας, με αποτέλεσμα, όταν τελικά ξεμπλόκαραν οι άδειες, όλα τα έργα να συσσωρευτούν χρονικά προς το τέλος του 2025. Παρότι ο ΔΕΔΔΗΕ κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια το τελευταίο διάστημα και κατάφερε να συνδέσει σημαντικό αριθμό έργων, αντικειμενικά δεν ήταν εφικτό να προχωρήσουν όλες οι συνδέσεις εγκαίρως. Η ρύθμιση λύνει το πρόβλημα όσο κι αν καθυστερήσει ο ΔΕΔΔΗΕ.
Sτην πράξη εφαρμόζεται αυτό που ισχύει εδώ και χρόνια στη διακράτηση της ταρίφας των φωτοβολταϊκών έργων: η ημερομηνία «κλειδώματος» είναι η ημέρα κατάθεσης της δήλωσης ετοιμότητας, στην περίπτωση που ο ΔΕΔΔΗΕ δεν είναι σε θέση να προχωρήσει άμεσα στη σύνδεση του έργου στο δίκτυο. H δήλωση ετοιμότητας δεν αποτελεί τυπική διαδικασία, αλλά συνοδεύεται από αυτοψία και έκθεση ανεξάρτητου μηχανικού του ΤΕΕ, βάσει του θεσμικού πλαισίου που ισχύει από το 2020 και έχει εφαρμοστεί ευρέως μέχρι σήμερα.
Tο ευρωπαϊκό ορόσημο της 31ης Δεκεμβρίου 2025 δεν μεταβάλλεται ούτε μπορεί να μεταβληθεί, καθώς απορρέει άμεσα από τον Κανονισμό (ΕΕ) 943/2019. Μετά την ημερομηνία αυτή, τα νέα έργα άνω των 200 kW –όριο που μειώνεται από τα 400 kW που ίσχυαν έως σήμερα– χάνουν την προτεραιότητα κατανομής και εντάσσονται στο καθεστώς ευθύνης εξισορρόπησης, στο πλαίσιο της σταδιακής ενσωμάτωσης των ΑΠΕ στους κανόνες λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Την ευρωπαϊκή αυτή διάσταση ανέδειξε και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, απαντώντας στη Βουλή σε σχετική ερώτηση. Όπως δήλωσε, «η Ευρώπη λέει ότι όλοι έχουν ευθύνη για την εξισορρόπηση του δικτύου, εκτός από τους πολύ μικρούς. Είναι ένας διαχωρισμός που δημιουργεί το ευρωπαϊκό σύστημα, όχι εμείς». Από την 1η Ιανουαρίου 2026, πρόσθεσε, αλλάζουν τα όρια για το ποιος θεωρείται μικρός και απαλλάσσεται, με την απαίτηση εξισορρόπησης να μεταφέρεται από τα 400 kW στα 200 kW.
«Σκοπός είναι, όσο περνάει ο καιρός, όλο και περισσότερα έργα να έχουν ευθύνη εξισορρόπησης. Αυτή η διαφοροποίηση προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και είναι άμεσα συνυφασμένη με όλες τις επενδύσεις σε ΑΠΕ», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ότι «υπάρχουν περιορισμοί και συνθήκες που αλλάζουν ανά καιρούς· υπάρχουν ταρίφες που μπορεί να μειώνονται», ενώ υπογράμμισε ότι «το καθεστώς με το οποίο εισέρχεσαι είναι κάτι το οποίο μεταλλάσσεται».
