Της Αλίς Κοροβέση
Συντονίστρια του Συμφώνου για το Κλίμα στην Ελλάδα
Διευθύνουσα Σύμβουλος ΙΝΖΕΒ
Καθώς η κλιματική κρίση επιταχύνεται, οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο αναζητούν νέες προσεγγίσεις για να αντιμετωπίσουν τις επείγουσες ανάγκες για βιώσιμες πολιτικές. Η παραδοσιακή διαδικασία λήψης αποφάσεων συχνά δυσκολεύεται να συμβαδίσει με τις περιβαλλοντικές προκλήσεις και μπορεί να φαίνεται αποκομμένη από την κοινωνία. Οι Συνελεύσεις Πολιτών για το Κλίμα έχουν αναδειχθεί ως μια ελπιδοφόρα λύση, φέρνοντας μαζί πολίτες για να συζητήσουν, να διαβουλευθούν και να κάνουν προτάσεις για κλιματικές πολιτικές. Αυτές οι συνελεύσεις στοχεύουν να δημοκρατικοποιήσουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, διασφαλίζοντας ότι ένα ευρύ φάσμα της κοινωνίας συμβάλλει στη διαμόρφωση λύσεων για ένα βιώσιμο μέλλον.
Η Συνέλευση Πολιτών για το Κλίμα είναι μια μορφή συμμετοχικής δημοκρατίας, όπου μια ποικιλόμορφη ομάδα πολιτών επιλέγεται τυχαία για να αντιπροσωπεύσει τον πληθυσμό και να συζητήσει θέματα που αφορούν το κλίμα. Τα μέλη λαμβάνουν ενημέρωση από επιστήμονες και ειδικούς, συζητούν μεταξύ τους και στο τέλος κάνουν προτάσεις πολιτικής. Οι τελικές προτάσεις τους συνήθως παρουσιάζονται στην κυβέρνηση ή σε υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, οι οποίοι μπορεί να τις χρησιμοποιήσουν για να διαμορφώσουν νόμους ή πρωτοβουλίες σχετικές με το κλίμα. Με τη συμμετοχή μιας ευρείας δημογραφίας, οι Συνελεύσεις Πολιτών για το Κλίμα φέρνουν νέες προοπτικές, αντανακλώντας τις ποικίλες ανάγκες και ανησυχίες της κοινωνίας.
Αυτές οι συνελεύσεις ακολουθούν μια δομημένη διαδικασία, ξεκινώντας με συνεδρίες ενημέρωσης για την κλιματική επιστήμη, τις επιπτώσεις και τις επιλογές πολιτικής. Με τη βοήθεια επιστημόνων, ειδικών και συντονιστών, οι πολίτες εξετάζουν διάφορες λύσεις και διαμορφώνουν προτάσεις. Η τυχαία επιλογή πολιτών εξασφαλίζει εκπροσώπηση σε επίπεδο ηλικίας, φύλου, οικονομικής κατάστασης και γεωγραφικής κατανομής, προσδίδοντας αξιοπιστία και αυξάνοντας την αντιπροσωπευτικότητα της συνέλευσης.
Οι Συνελεύσεις Πολιτών για το Κλίμα αντιμετωπίζουν δύο βασικές προκλήσεις στην κλιματική πολιτική: τη δημόσια εμπιστοσύνη και τη νομιμοποίηση των πολιτικών. Πολιτικές που διαμορφώνονται αποκλειστικά από την κυβέρνηση ή ειδικούς μπορεί να αντιμετωπίσουν αντίσταση αν το κοινό αισθάνεται αποκομμένο από τη διαδικασία. Οι συνελεύσεις γεφυρώνουν αυτό το κενό, επιτρέποντας στους πολίτες να συμμετέχουν άμεσα, κατανοώντας τη σύνθετη φύση της κλιματικής δράσης και προτείνοντας ιδέες που ανταποκρίνονται στις εμπειρίες και τις αξίες τους. Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο οικοδομεί τη δημόσια υποστήριξη αλλά και αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχούς εφαρμογής των πολιτικών.
Με τη συμμετοχή των πολιτών, οι συνελεύσεις καλλιεργούν μια αίσθηση ευθύνης και ιδιοκτησίας, ενθαρρύνοντας τους πολίτες που συμμετέχουν στη διαδικασία να υποστηρίξουν τη δράση για το κλίμα στις κοινότητές τους. Καθώς οι πολίτες βλέπουν τον αντίκτυπο της συμβολής τους στις εθνικές πολιτικές, γίνονται πιο διατεθειμένοι να υποστηρίξουν αναγκαίες, αλλά ενίοτε δύσκολες, αλλαγές.
Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι η Συνέλευση Πολιτών για το Κλίμα της Γαλλίας (La Convention Citoyenne pour Le Climat – CCC). Ξεκίνησε το 2019 από τον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ως απάντηση στη δημόσια δυσαρέσκεια, συμπεριλαμβανομένων των διαμαρτυριών των “Κίτρινων Γιλέκων”, που ανέδειξαν μια βαθιά δυσαρέσκεια με τις κλιματικές πολιτικές που επηρέαζαν δυσανάλογα τους χαμηλότερου εισοδήματος πολίτες. Ένα σύνολο 190 πολιτών επιλέχθηκε με σκοπό να διασφαλιστεί ότι τουλάχιστον 150 πολίτες θα παρακολουθούσαν τις συνεδρίες. 104 πολίτες συμμετείχαν σε όλες τις συνεδρίες.
Πηγή Φωτογραφίας: https://www.conventioncitoyennepourleclimat.fr/en/
Κατά τη διάρκεια εννέα μηνών, οι πολίτες συναντήθηκαν για να ενημερωθούν από ειδικούς, να συζητήσουν και να διαμορφώσουν σειρά προτάσεων. Τελικά, η CCC πρότεινε 149 μέτρα, όπως ο περιορισμός των εσωτερικών πτήσεων, η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους και η αυστηροποίηση των κανονισμών για τις εκπομπές που προέρχονται από τα κτίρια. Σε επίσημη ομιλία που πραγματοποιήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο των Ηλυσίων μία εβδομάδα μετά την τελευταία συνεδρίαση, ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν δεσμεύτηκε να υποστηρίξει 146 από τις 149 προτεινόμενες προτάσεις. Τα μέλη κλήθηκαν να συμμετάσχουν σε κυβερνητικά εργαστήρια για να συζητήσουν την εφαρμογή των προτάσεών τους. Ο Πρόεδρος συναντήθηκε ξανά με τα μέλη τον Δεκέμβριο του 2020 για να τα ενημερώσει δημόσια για την πρόοδο που σημειώθηκε και ενόψει της παρουσίασης του προτεινόμενου νόμου, εμπνευσμένου από τις προτάσεις της CCC.
Bottom of Form
Παρόλο που οι Συνελεύσεις Πολιτών για το Κλίμα προσφέρουν μεγάλες δυνατότητες, αντιμετωπίζουν προκλήσεις. Η επιτυχία μιας συνέλευσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική βούληση για την εφαρμογή των προτάσεων. Αν οι πολιτικοί επιλέξουν να μην τις υιοθετήσουν, οι πολίτες μπορεί να αισθανθούν ότι η συμμετοχή τους ήταν συμβολική.
Παρά τις προκλήσεις, οι Συνελεύσεις Πολιτών για το Κλίμα παραμένουν πολύτιμες για την υποστήριξη της δημόσιας εμπλοκής και τη δημιουργία πολιτικών που αντανακλούν τις αξίες της κοινωνίας. Σε μια εποχή που η κλιματική δράση απαιτεί επείγουσα και ενιαία αντίδραση, οι Συνελεύσεις Πολιτών για το Κλίμα προσφέρουν έναν ελπιδοφόρο δρόμο για την ευθυγράμμιση των δημόσιων συμφερόντων με τους πολιτικούς στόχους.
La Convention Citoyenne pour Le Climat – Επισκόπηση και αποτελέσματα. Διαθέσιμο στο: https://www.conventioncitoyennepourleclimat.fr
French Citizens’ Convention on the Climate – Διαθέσιμο στο: https://www.knoca.eu/national-assemblies/french-citizens-convention-on-the-climate
__________________________________________________________________________________
Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα αποτελεί μία πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συντονιστής του Συμφώνου στην Ελλάδα είναι ο οργανισμός ΙΝΖΕΒ. Για όποια πληροφορία σχετικά με το Σύμφωνο ή για κλιματικές δράσεις που θα σας ενδιέφερε να διοργανώσετε, μπορείτε να επικοινωνείτε με την Ομάδα Συντονισμού στο [email protected] ή στο τηλέφωνο 210 6394608.
