Η συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης αποκτά νέα διάσταση, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο. Η χώρα μας αναβαθμίζεται από μια απλή «ενεργειακή γέφυρα» σε κομβικό πυλώνα και περιφερειακή δύναμη στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Αυτή η αναβάθμιση βασίζεται σε τρεις άξονες:
-
Αξιοποίηση διαδρόμων εφοδιασμού: Εδραίωση ως κόμβος μεταφοράς ενέργειας.
-
Στρατηγικές συμμαχίες: Ενίσχυση της θέσης της μέσω διμερών και πολυμερών συνεργασιών.
-
Διαφοροποίηση πηγών: Μείωση της εξάρτησης και αύξηση της ανθεκτικότητας του ενεργειακού συστήματος.
Παράλληλα, η ενισχυμένη διατλαντική συνεργασία και οι αμερικανικές επενδύσεις σε πετρέλαιο και Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) προσφέρουν έναν επιπλέον σταθεροποιητικό παράγοντα για την ευρύτερη περιοχή, ενισχύοντας την ενεργειακή σταθερότητα της Ελλάδας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
«Δεν υπάρχει δίλημμα. Μπορούμε να διασφαλίσουμε την ενεργειακή ασφάλεια, θέτοντας ταυτόχρονα σαφείς και ρεαλιστικούς στόχους για την πράσινη μετάβαση. Δεν χρειάζεται βιασύνη», υπογράμμισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, ανοίγοντας το πρώτο Forum για την Ενέργεια και τη Βιωσιμότητα “Reframing the Energy Transition”. Έθεσε ως κεντρικό τρίπτυχο την επιτάχυνση των πράσινων επενδύσεων, την ενίσχυση της αποδοτικότητας και τη διατήρηση προσιτών τιμών για τους καταναλωτές. Τόνισε επίσης ότι «πρέπει να πάρουμε αληθινές αποφάσεις», επιμένοντας πως η βιωσιμότητα «θα είναι πάντα μέρος της συζήτησης», ακόμη κι όταν η τεχνολογική πρόοδος και οι αγορές δεν κινούνται στον ίδιο ρυθμό.
«Η βιωσιμότητα θα είναι πάντα μέρος της συζήτησης, ακόμη και όταν οι τεχνολογίες και οι αγορές δεν κινούνται με τον ίδιο ρυθμό, αλλά θα πρέπει να υπάρχει υπευθυνότητα και ρεαλισμός στους στόχους που τίθενται για την πράσινη μετάβαση. «Μπορούμε να διασφαλίσουμε την ενεργειακή ασφάλεια, θέτοντας παράλληλα ξεκάθαρους στόχους. Δεν χρειάζεται να βιαστούμε» δήλωσε, θέτοντας ως βασικό τρίπτυχο την προώθηση πράσινων επενδύσεων, την αποδοτικότητα και τις προσιτές τιμές για τους καταναλωτές», τόνισε.
«Πραγματιστική προσέγγιση»
Ο CEO της Helleniq Energy έστειλε σαφές μήνυμα ρεαλισμού, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη κινείται πλέον προς μια πιο «πραγματιστική προσέγγιση» μετά από χρόνια πολιτικών που δεν λάμβαναν υπόψη τις βιομηχανικές επιπτώσεις. Αναφερόμενος στις συζητήσεις που είχε με ευρωπαϊκές αρχές στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο Sustainable Development Council, σημείωσε ότι όταν η ΕΕ προωθούσε υπερβολικά γρήγορες πολιτικές απανθρακοποίησης, «αυτό που θα κατάφερνε θα ήταν να μετακινηθεί ένα διυλιστήριο ή ένα εργοστάσιο από την Ελλάδα στην Τουρκία ή στην Αίγυπτο, χωρίς καμία αλλαγή για το κλίμα»
Αναφέρθηκε μάλιστα με λεπτομέρειες στη διαχείριση των συνεχόμενων κρίσεων που επηρέασαν την Ελλάδα και την Ευρώπη. Θύμισε ότι η περιοχή «έχασε το 50% της προσφοράς καυσίμων» λόγω της εξόδου του Ιράν, του Ιράκ και της Λιβύης από την αγορά, ενώ οι επιθέσεις των Χούθι στη Διώρυγα του Σουέζ επιβάρυναν περαιτέρω τις ροές εμπορευμάτων. Τόνισε επίσης ότι τα τελευταία χρόνια οι ρωσικοί υδρογονάνθρακες απουσιάζουν από την ευρωπαϊκή αγορά, τουλάχιστον «για όσους συμμορφώθηκαν πλήρως», ενώ για την Ελλάδα η απεξάρτηση αποτέλεσε «ξεκάθαρη απόφαση από την πρώτη ημέρα, πριν ακόμη επιβληθούν κυρώσεις».
Συνεχίζοντας, επισήμανε ότι η χώρα είχε ήδη τις αναγκαίες υποδομές για να προχωρήσει γρήγορα στην αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου. Και τώρα έχει σύμμαχο και τις ΗΠΑ. Αντίθετα, όπως ανέφερε, «η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η Γερμανία, δεν διέθετε ούτε FSRU, ούτε σχέδιο αεριοποίησης, ούτε τερματικούς σταθμούς για την υποδοχή LNG», γεγονός που δυσχέρανε σημαντικά τις επιλογές της την περίοδο της κρίσης.
Ο κ. Σιάμισιης περιέγραψε την Ελλάδα ως χώρα που λειτουργεί όχι μόνο ως πύλη εισόδου ενέργειας («gateway»), αλλά ως «ενεργοποιητής» («enabler») για τη μεταφορά φορτίων προς την Κεντρική Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι η εταιρεία παραμένει «ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές διυλισμένων προϊόντων στην Ουκρανία τα τελευταία δύο με τρία χρόνια», ενώ συμμετείχε και στις πρώτες ροές φυσικού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, δίνοντας έμφαση στο στρατηγικό πλεονέκτημα που αναπτύσσει η χώρα.
Ο κ. Σιάμισιης ανέλυσε εκτενώς στη φιλοσοφία του Κάθετου Διαδρόμου, τονίζοντας ότι πρόκειται για «μια ολόκληρη αρχιτεκτονική διασυνδεσιμότητας» και όχι απλώς για έναν αγωγό. Υπενθύμισε ότι ο αγωγός υγρών προϊόντων Θεσσαλονίκης – Σκοπίων, ο οποίος επαναλειτουργεί μετά από 15 χρόνια, αποτελεί «τον πρώτο πραγματικό Vertical Corridor», επιτρέποντας στην Ελλάδα να διαδραματίσει ρόλο «ενεργειακού εξισορροπητή» στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Ως νέα πρόκληση χαρακτήρισε την προοπτική να αξιοποιήσει η Ελλάδα την συγκυρία για να προχωρήσει σε εξαγωγές πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας, αρκεί – όπως είπε – να διασφαλιστεί το σωστό ρυθμιστικό πλαίσιο και να υλοποιηθούν οι απαιτούμενες επενδύσεις. Στην κατεύθυνση αυτή, τόνισε πως η Enerwave (πρώην Elpedison), μέλος της HELLENiQ ENERGY, θα συνδυάσει τη σημαντική ισχύ από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, έργα αποθήκευσης και μονάδες φυσικού αερίου που διαθέτει, ώστε να γίνει εξαγωγέας ενέργειας στα Βαλκάνια, επενδύοντας στην εξωστρέφεια.
Αναφορικά με την ενεργειακή μετάβαση γενικότερα, επισήμανε ότι η Ευρώπη χρειάζεται να σταθμίσει προσεκτικά τους στόχους της, καθώς η υπερβολικά γρήγορη μετάβαση μπορεί να δημιουργήσει ανισορροπίες. Σημείωσε ότι, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του ενεργειακού μείγματος, «η τεχνολογία πρέπει να συμβαδίσει με τις φιλοδοξίες», ενώ η ασφάλεια εφοδιασμού και οι προσιτές τιμές πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο.
