Ενώ οι θερμοκρασίες ξεπερνούν όλο και πιο συχνά τους 40 ή ακόμα και τους 50 βαθμούς Κελσίου, η κλιματική αλλαγή δημιουργεί μια νέα, σοβαρή απειλή για τους εργαζόμενους σε όλο τον κόσμο. Σε κοινή έκθεση και οδηγίες που παρουσίασαν πρόσφατα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (ΠΜΟ) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις της θερμικής καταπόνησης στην υγεία και την παραγωγικότητα.

Η έκθεση, με τίτλο «Κλιματική αλλαγή και θερμικό στρες στον χώρο εργασίας», τονίζει ότι πάνω από 2,4 δισεκατομμύρια εργαζόμενοι εκτίθενται ήδη σε επικίνδυνες θερμοκρασίες, με αποτέλεσμα περισσότερους από 22,85 εκατομμύρια επαγγελματικούς τραυματισμούς ετησίως. Οι πιο ευάλωτοι είναι οι χειρώνακτες εργαζόμενοι σε τομείς όπως η γεωργία, οι κατασκευές και η αλιεία.

Τι συμβαίνει στο σώμα και την οικονομία

Η μελέτη, βασισμένη σε πέντε δεκαετίες έρευνας, υπογραμμίζει τις σοβαρές συνέπειες της έκθεσης στη ζέστη. Η παραγωγικότητα των εργαζομένων μειώνεται κατά 2-3% για κάθε βαθμό πάνω από τους 20°C, ενώ οι κίνδυνοι για την υγεία περιλαμβάνουν θερμοπληξία, αφυδάτωση, νεφρική δυσλειτουργία και νευρολογικές διαταραχές. Όπως επεσήμανε ο δρ Τζέρεμι Φάραρ του ΠΟΥ, «η θερμική καταπόνηση βλάπτει ήδη την υγεία και τα μέσα διαβίωσης δισεκατομμυρίων εργαζομένων».

Η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΠΜΟ, Κο Μπάρετ, τόνισε πως το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στις χώρες κοντά στον ισημερινό, καθώς «το επαγγελματικό θερμικό στρες έχει γίνει μια παγκόσμια κοινωνική πρόκληση», κάτι που φάνηκε και από τα πρόσφατα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη.

Ο καθηγητής Ανδρέας Φλουρής από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, κύριος συντάκτης της έκθεσης, δήλωσε πως η μελέτη παρέχει συγκεκριμένες λύσεις σε εθνικό, τοπικό και εργασιακό επίπεδο. Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων, περιλαμβάνονται:

• Ανάπτυξη πολιτικών για τη θερμική καταπόνηση: Σχέδια προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε εργασίας.
• Εστίαση στους ευάλωτους πληθυσμούς: Ιδιαίτερη προσοχή σε εργαζόμενους μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και σε άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας.
• Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση: Εκπαιδευτικά προγράμματα για την αναγνώριση και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του θερμικού στρες από επαγγελματίες υγείας, εργοδότες και εργαζόμενους.
• Συνεργασία: Όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη – από εργαζόμενους και συνδικάτα μέχρι ειδικούς υγείας και τοπικές αρχές – καλούνται να συνεργαστούν για τη δημιουργία κοινών στρατηγικών.
• Υιοθέτηση καινοτομίας: Χρήση νέων τεχνολογιών που προστατεύουν την υγεία χωρίς να μειώνουν την παραγωγικότητα.
• Υποστήριξη της έρευνας: Συνεχής αξιολόγηση και βελτίωση των μέτρων.

Ενδεικτικά, χώρες όπως η Κύπρος, η Ισπανία και το Βέλγιο έχουν ήδη ξεκινήσει να λαμβάνουν μέτρα για την προστασία των εργαζομένων όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 38°C.

Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ), σύμφωνα με τον Γιοακίμ Πιντάδο Νούνιες, θα συγκαλέσει ευρεία σύνοδο τον ερχόμενο Φεβρουάριο για να συζητήσει πολιτικές και ειδικά προγράμματα. Η έκθεση αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα στη συλλογική προσπάθεια για την προστασία της υγείας, της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού απέναντι στην κλιματική κρίση.