Το The Ellinikon δεν αποτελεί απλώς το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, αλλά ένα παγκόσμιο πρότυπο περιβαλλοντικής αποκατάστασης και βιώσιμης ανάπτυξης. Η ριζική μεταμόρφωση ενός πρώην αεροδρομίου σε έναν υπερσύγχρονο, «πράσινο» αστικό ιστό απαιτεί καινοτόμο σχεδιασμό, σεβασμό στους φυσικούς πόρους και θωράκιση απέναντι στις σύγχρονες κλιματικές προκλήσεις.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο κ. Αντώνης Καναβάκης, Environmental Compliance Senior Manager της LAMDA Development S.A. για το έργο του The Ellinikon, ανοίγει τα χαρτιά του και μας ξεναγεί στις περιβαλλοντικές στρατηγικές που εφαρμόζονται στην καρδιά του έργου.
Μέσα από τις απαντήσεις του, ο κ. Καναβάκης ρίχνει φως σε τρεις κρίσιμους πυλώνες:
-
Την εξυγίανση του τοπίου: Πώς το επιβαρυμένο έδαφος και τα υπόγεια ύδατα καθαρίστηκαν σε βάθος για να υποδεχθούν το νέο, αυτόνομο μεσογειακό οικοσύστημα του τεράστιου πάρκου των 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων.
-
Την κυκλική οικονομία στην πράξη: Τον τρόπο με τον οποίο παλαιά υλικά από τις κατεδαφίσεις, όπως ο πρώην τροχόδρομος, αποκτούν «δεύτερη ζωή», μετουσιώνονται σε νέα δομικά στοιχεία και αστικό εξοπλισμό, ελαχιστοποιώντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των κατασκευών.
-
Την κλιματική ανθεκτικότητα: Τη στρατηγική συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών για την εγκατάσταση ενός πρότυπου δικτύου μετεωρολογικών σταθμών, το οποίο όχι μόνο θα μελετά τη βελτίωση του μικροκλίματος χάρη στους νέους χώρους πρασίνου, αλλά θα λειτουργεί και ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ακολουθεί μια αναλυτική ματιά στο πώς σχεδιάζεται και υλοποιείται το βιώσιμο, ασφαλές και πράσινο μέλλον του The Ellinikon.
GB. Πριν φυτευτεί έστω και ένα δέντρο στο πάρκο των 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών, υπήρχε ένα έδαφος επιβαρυμένο από δεκαετίες χρήσης ως αεροδρόμιο. Ποια ήταν η διαδικασία εξυγίανσης που εφαρμόσατε, και πόσο σίγουροι είστε ότι το νέο οικοσύστημα θα μπορεί να στέκεται μόνο του, χωρίς συνεχή χημική υποστήριξη;
AK. Πριν ξεκινήσει η δημιουργία του The Ellinikon Park, υλοποιήθηκε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εξυγίανσης εδάφους και υπογείων υδάτων στους χώρους του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού. Παράλληλα απομακρύνθηκαν ρυπογόνες εγκαταστάσεις και επικίνδυνα απόβλητα από προηγούμενες χρήσεις του χώρου. Ενδεικτικά, έως σήμερα έχουν απομακρυνθεί περισσότεροι από 250 τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων, ενώ έχουν απορρυπανθεί περισσότερα από 50.000m3 υπογείων υδάτων.
Η φιλοσοφία του σχεδιασμού δεν βασίζεται στη συνεχή χημική υποστήριξη, αλλά στη δημιουργία ενός οικοσυστήματος που θα μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα και να εξελίσσεται φυσικά στον χρόνο. Για τον σκοπό αυτό επιλέχθηκαν κατάλληλα φυτικά είδη προσαρμοσμένα στο μεσογειακό κλίμα, σχεδιάστηκαν συστήματα ορθολογικής διαχείρισης νερού και εξασφαλίστηκε ότι το έδαφος πληροί τις απαραίτητες περιβαλλοντικές προδιαγραφές για τη μακροχρόνια ανάπτυξη της βλάστησης. Παράλληλα, εφαρμόζονται προγράμματα παρακολούθησης και ελέγχου, ώστε να επιβεβαιώνεται διαχρονικά η καλή περιβαλλοντική κατάσταση του χώρου. Επομένως, είμαστε ιδιαίτερα βέβαιοι ότι δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για ένα βιώσιμο αστικό οικοσύστημα που θα μπορεί να αναπτύσσεται και να ευημερεί με φυσικό τρόπο για τις επόμενες δεκαετίες.
GB. Πώς εφαρμόζονται στην πράξη οι αρχές της κυκλικής οικονομίας στο The Ellinikon;
AK. Η κυκλική οικονομία εφαρμόζεται στο The Ellinikon μέσα από την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων εκσκαφής και κατεδάφισης που προκύπτουν από τις εργασίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αξιοποίηση υλικών από τον τροχόδρομο του πρώην ανατολικού αεροδρομίου και από υφιστάμενα κτίρια, τα οποία υποβλήθηκαν σε επεξεργασία και επαναχρησιμοποιούνται στις νέες κατασκευές και στα έργα υποδομής. Παράλληλα, ανακυκλωμένα υλικά χρησιμοποιούνται σε στοιχεία αστικού εξοπλισμού, όπως παγκάκια, δάπεδα και άλλες κατασκευές του δημόσιου χώρου. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η ανάγκη προμήθειας πρώτων υλών, περιορίζονται τα απόβλητα που καταλήγουν σε χώρους διάθεσης και μειώνεται σημαντικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ανάπτυξης, αποδεικνύοντας ότι τα υλικά μιας παλιάς υποδομής μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο πόρο για τη δημιουργία μιας νέας πόλης.
GB. Με την εγκατάσταση μετεωρολογικών σταθμών στο The Ellinikon και στους όμορους δήμους, τι ακριβώς θα μετράτε και πώς αυτά τα δεδομένα θα βοηθήσουν να θωρακιστεί η περιοχή απέναντι στην κλιματική κρίση μέσω έγκαιρης προειδοποίησης;
AK. Σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αναπτύσσουμε ένα πρότυπο δίκτυο παρακολούθησης του μικροκλίματος, με μετεωρολογικούς σταθμούς τόσο εντός του The Ellinikon όσο και στους όμορους Δήμους. Οι σταθμοί θα καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο παραμέτρους όπως η θερμοκρασία, η υγρασία, η ταχύτητα και η διεύθυνση του ανέμου και ο ημερήσιος υετός κλπ.
Ο στόχος είναι διπλός. Από τη μία πλευρά, να παρακολουθούνται και να καταγράφονται επιστημονικά δεδομένα για το πώς το The Ellinikon Park και οι νέοι χώροι πρασίνου επηρεάζουν το μικροκλίμα της περιοχής, συμβάλλοντας στη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Από την άλλη, τα δεδομένα αυτά θα τροφοδοτούν ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως έντονοι καύσωνες ή, ισχυρές βροχοπτώσεις
Με αυτόν τον τρόπο, οι τοπικές αρχές, οι φορείς πολιτικής προστασίας αλλά και οι ίδιοι οι πολίτες θα μπορούν να λαμβάνουν έγκαιρη ενημέρωση και να προετοιμάζονται κατάλληλα.
